Górnik Zabrze to nazwa, która w polskiej piłce nożnej budzi skrajne emocje. Z jednej strony 14 mistrzostw Polski i historyczne sukcesy europejskie, z drugiej – trzy spadki i ponad trzy dekady bez tytułu. Ranking Górnika Zabrze w historii polskiego futbolu pozostaje niezmienny – to wciąż jeden z dwóch najskuteczniejszych klubów w kraju. Ale pozycja Górnika w bieżących rozgrywkach to zupełnie inna historia, pełna wzlotów i upadków, które definiują współczesną twarz tego śląskiego giganta.
Kiedy mowa o rankingach historycznych, Górnik Zabrze dzieli pierwsze miejsce z Ruchem Chorzów – oba kluby zdobyły po 14 tytułów mistrzowskich. To wynik, który plasuje zabrzan w absolutnej czołówce polskiej piłki. Jednak ranking Górnika nie opiera się tylko na liczbach – chodzi o sposób, w jaki te tytuły zdobywano.
Klub z Zabrza może pochwalić się czymś, czego nie dokonał żaden inny zespół w Polsce: rekordową serią pięciu kolejnych mistrzostw w latach 1963-1967. To osiągnięcie, które do dziś pozostaje nieosiągalne dla konkurencji i stanowi fundament pozycji Górnika w rankingach wszech czasów.
Złote lata 60. – seria, której nikt nie powtórzył
Pierwszy tytuł mistrzowski przyszedł w 1957 roku, zaledwie kilka lat po awansie do najwyższej klasy rozgrywkowej. Ale prawdziwa dominacja rozpoczęła się w 1963 roku. Mistrzostwo zdobyte w 1963 roku zapoczątkowało niezwykłą serię pięciu kolejnych tytułów (1963, 64, 65, 66 i 67), co stanowi polski rekord.
W tamtych latach ranking Górnika Zabrze był niepodważalny – zespół nie tylko zdobywał tytuły, ale robił to z imponującą regularnością. Przez 15 lat, aż do 1972 roku, Górnik nigdy nie skończył sezonu poniżej miejsca medalowego. Tylko w latach 1958, 1960 i 1968 zespół z Zabrza zajął trzecie miejsce; w 1962 był wicemistrzem, a w latach 1959, 1961, 1963, 1964, 1965, 1966 i 1967 siedmiokrotnie zdobył mistrzostwo Polski.
Przez 15 lat Górnik nigdy nie zajął miejsca poniżej podium – osiągnięcie bez precedensu w historii polskiej piłki
Za tym sukcesem stali legendarni piłkarze. Kluczowi byli napastnicy Ernest Pohl i Włodzimierz Lubański, którzy tworzyli potężny duet ofensywny. Pohl, nazywany „bombardierem z Zabrza”, strzelił 143 gole ligowe dla Górnika w latach 1957-1971, przyczyniając się do dziewięciu tytułów klubu. To właśnie Pohl stał się symbolem tej epoki, a w 2005 roku Górnik przemianował swój stadion na jego cześć.
Finał w Wiedniu – szczyt europejskich ambicji
Pozycja Górnika w rankingach europejskich osiągnęła swój szczyt w 1970 roku. Największy sukces Górnika w europejskim futbolu miał miejsce w 1970 roku (choć w Polsce zespół był drugi, po Legii Warszawa). W Pucharze Zdobywców Pucharów Górnik pokonał wszystkich przeciwników – Olympiakos, Rangers, Levski Sofia i AS Roma, docierając do finału w Wiedniu. Tam Manchester City okazał się lepszy, wygrywając 2:1.
Do dziś pozostaje to największe osiągnięcie polskiego klubu w europejskich pucharach – Górnik jest jedynym polskim klubem, który dotarł do finału rozgrywek UEFA. Ten wynik umacnia pozycję zabrzan w historycznych rankingach, nie tylko krajowych, ale i międzynarodowych.
| Etap rozgrywek | Przeciwnik | Wynik |
|---|---|---|
| 1/8 finału | Olympiakos Pireus | Awans |
| Ćwierćfinał | Rangers FC | Awans |
| Półfinał | Levski Sofia | Awans |
| Półfinał | AS Roma | Awans |
| Finał | Manchester City | 1:2 |
Pierwszy kryzys – spadek z 1978 roku
Po latach dominacji przyszedł pierwszy prawdziwy kryzys. W połowie lat 70. forma Górnika się pogorszyła i późną wiosną 1978 roku zespół spadł do drugiej ligi. Wrócił jednak po roku, a w sezonie 1979-80 drużyna z Zabrza zajęła szóste miejsce.
Ranking Górnika Zabrze po raz pierwszy w historii znalazł się poza ekstraklasą. To była szokująca wiadomość dla polskiego futbolu – klub, który przez 15 lat nie schodził z podium, nagle znalazł się w drugiej lidze. Kolejne lata przyniosły systematyczne zmiany pokoleniowe w składzie, co nieuchronnie wpłynęło na formę i stabilność zespołu. Niestety, w sezonie 1977/1978 Górnik zajął 16. miejsce w lidze i spadł. Jednak już w następnym sezonie zespół wywalczył awans, wracając do pierwszej ligi po zaledwie roku w „czyśćcu”.
Druga era dominacji – lata 80.
Jeśli ktoś myślał, że Górnik już nie wróci na szczyt, grubo się mylił. Między 1985 a 1988 rokiem Górnik ponownie zapisał wspaniałą kartę, zdobywając cztery kolejne mistrzostwa. To była druga wielka era klubu, która ponownie wyniosła pozycję Górnika w rankingach na sam szczyt.
W 1985 roku Górnik rozpoczął kolejną epiczną passę w polskich mistrzostwach, kolejną erę absolutnej dominacji, zdobywając cztery kolejne tytuły, zabrakło tylko jednego do wyrównania własnego rekordu „pięciu z rzędu” z lat 60.
Cztery kolejne tytuły (1985-1988) – zabrakło tylko jednego, by powtórzyć rekord z lat 60.
Początek kolejnej dekady oznaczał stopniowe budowanie nowego zespołu, który miał wskrzesić ducha Wielkiego Górnika z przeszłości. Zaczęli pojawiać się nowi zawodnicy, którzy mieli stworzyć trzon drużyny, która od sezonu 1984/85 przez cztery kolejne lata dominowała w polskim futbolu. Człowiekiem, który przywrócił klubowi blask, był Hubert Kostka, tym razem jako trener.
Zespół z Zabrza grał przeciwko renomowanym europejskim potęgom, takim jak Bayern Monachium, Anderlecht, Hamburger SV, Juventus i Real Madryt. Choć europejskie sukcesy nie powtórzyły osiągnięcia z 1970 roku, sama obecność w tych rozgrywkach świadczyła o wysokiej pozycji Górnika.
Dramat z 1994 roku – kontrowersyjny finisz
Po tytule z 1988 roku Górnik wszedł w najdłuższą passę bez mistrzostwa w swojej historii. Najbliżej powrotu na szczyt był w 1994 roku, ale to, co się wtedy wydarzyło, do dziś budzi kontrowersje.
W 1994 roku Górnik ponownie walczył o tytuł z zawodnikami takimi jak Jerzy Brzęczek, Grzegorz Mielcarski, Tomasz Wałdoch. Przed ostatnią kolejką ligową sytuacja w czołówce wyglądała następująco: Legia 47 punktów, Górnik 45 punktów. Ponieważ obie drużyny miały się ze sobą zmierzyć w Warszawie, Górnik wciąż miał szansę na tytuł. Mecz zakończył się jednak remisem 1:1, który dał Legii koronę. Zanim Legia strzeliła gola, który dał jej tytuł (wynik 0:1 oznaczałby tytuł dla Górnika), sędzia meczu – pan Redziński – wyrzucił kolejno trzech zawodników Górnika, i Górnik musiał dokończyć mecz z zaledwie 8 zawodnikami przeciwko 11 zawodnikom Legii.
Ten mecz na długo zapisał się w pamięci kibiców jako symbol niesprawiedliwości. Ranking Górnika Zabrze mógł wtedy wzrosnąć o 15. tytuł, ale kontrowersyjne decyzje sędziowskie pokrzyżowały te plany.
Lata chude – spadki i walka o przetrwanie
Po 1994 roku pozycja Górnika w rankingach ligowych systematycznie się pogarszała. Klub, który przez dekady był synonimem sukcesu, zaczął walczyć o utrzymanie.
Po zajęciu 16. miejsca w Ekstraklasie w sezonie 2008-09, klub spadł do pierwszej ligi, drugiego poziomu polskiej piłki, w sezonie 2009-10. W czerwcu 2010 roku klub wywalczył awans z powrotem do Ekstraklasy na sezon 2010-11.
Ale to nie był koniec problemów. W sezonie 2015/16 Górnik zajął 15. miejsce i spadł do pierwszej ligi. To był trzeci spadek w historii klubu – nikt w latach 60. nie wyobrażał sobie, że Górnik może znaleźć się w takiej sytuacji.
| Sezon | Wydarzenie | Czas w niższej lidze |
|---|---|---|
| 1977/78 | Pierwszy spadek | 1 sezon |
| 2008/09 | Drugi spadek | 1 sezon |
| 2015/16 | Trzeci spadek | 1 sezon |
Za każdym razem Górnik potrzebował tylko jednego sezonu, by wrócić do ekstraklasy. To pokazuje, że potencjał klubu – zarówno sportowy, jak i organizacyjny – pozostaje duży, nawet w trudnych momentach.
Rekordy, które definiują pozycję Górnika
Górnik posiada rekord w zdobywaniu największej liczby kolejnych tytułów mistrzowskich Polski (5) oraz Pucharów Polski (5). Te osiągnięcia są fundamentem dla pozycji klubu w historycznych rankingach.
Ranking Górnika Zabrze w kategoriach statystycznych wygląda imponująco:
- 14 mistrzostw Polski (1957, 1959, 1961, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1971, 1972, 1985, 1986, 1987, 1988)
- 6 Pucharów Polski
- Rekord 5 kolejnych tytułów (1963-1967)
- Finał Pucharu Zdobywców Pucharów (1970)
- 15 lat bez spadku z podium (1957-1972)
Górnik jest jednym z najbardziej utytułowanych polskich klubów piłkarskich w historii, dzieląc drugie miejsce pod względem liczby tytułów mistrzowskich z Ruchem Chorzów
Współczesna pozycja – między tradycją a rzeczywistością
Ranking Górnika Zabrze w bieżących rozgrywkach to zupełnie inna historia niż pozycja historyczna. Od ostatniego tytułu w 1988 roku minęło już ponad 35 lat – to najdłuższa passa bez mistrzostwa w historii klubu.
„Trójkolorowi” mogą nie zdobyli ani jednego tytułu od odległego 1988 roku i okazjonalnie sięgali nawet głębszych dołków, spadając dwukrotnie, ale mimo to nikt nie może zaprzeczyć, że należą do absolutnej elity polskiego futbolu. Prosty fakt, że żaden inny klub nie zdobył więcej tytułów mistrzowskich niż oni, i że są jedynym polskim klubem, który dotarł do finału rozgrywek UEFA, mówi wiele o historycznej wielkości Górnika.
Od powrotu do najwyższej klasy rozgrywkowej Górnik generalnie radził sobie dobrze, choć z zauważalnymi wahaniami formy. W każdym z ostatnich trzech sezonów zespół z Zabrza kończył rozgrywki w górnej połowie tabeli.
Kibice – największy kapitał klubu
Niezależnie od pozycji w rankingach sportowych, Górnik może pochwalić się czymś, czego nie da się zmierzyć punktami – wiernością kibiców.
Górnik Zabrze uważany jest za klub z jedną z największych i najbardziej lojalnych baz kibiców w Polsce, szczególnie w aglomeracji katowickiej. W sezonie 2016-17 Górnik miał najwyższą średnią frekwencję domową (10 636) spośród wszystkich klubów drugiej ligi. Odnotowali również najwyższą frekwencję w swojej lidze (20 987).
Po powrocie do ekstraklasy w 2017 roku Górnik osiągnął najwyższą średnią frekwencję domową w polskiej piłce, przewyższając czołowe zespoły jak Lech Poznań i Legia Warszawa, przy czym większość meczów ligowych była wyprzedana.
Po powrocie do ekstraklasy w 2017 roku Górnik notował najwyższą frekwencję w Polsce – wyższe niż Legia czy Lech
Podolski i nowa nadzieja
W 2021 roku wydarzyło się coś, co pokazało, jak wielką siłę ma marka Górnika Zabrze. Nowy rozdział w historii Górnika rozpoczął się na początku lipca 2021 roku. Tego dnia Lukas Podolski – kibic 14-krotnych mistrzów Polski od zawsze – został zawodnikiem Górnika. Zdobywca Mistrzostw Świata 2014, urodzony w Sośnicy (dzielnica Gliwic), dołączył do klubu, którego kibicował od dzieciństwa. To było wydarzenie bez precedensu w historii polskiej ligi. Jego oficjalna prezentacja na Arenie im. Ernesta Pohla w Zabrzu przyciągnęła około 10 000 kibiców.
Transfer Podolskiego pokazał, że pozycja Górnika w rankingach emocjonalnych i marketingowych pozostaje wysoka, nawet jeśli sportowe wyniki nie dorównują złotym latom.
Podsumowanie – dwa oblicza Górnika
Ranking Górnika Zabrze to historia dwóch klubów w jednym. Z jednej strony mamy legendę polskiego futbolu – zespół z rekordem pięciu kolejnych mistrzostw, finalistę europejskich pucharów, klub, który przez 15 lat nie schodził z podium. Z drugiej strony widzimy zespół, który od ponad 35 lat nie zdobył tytułu, trzykrotnie spadał do drugiej ligi i walczy o powrót do dawnej świetności.
Pozycja Górnika w historycznych rankingach jest niezagrożona – 14 tytułów mistrzowskich plasuje klub w absolutnej czołówce. Ale ranking bieżący to już inna bajka. Górnik walczy dziś nie o dominację, ale o stabilne miejsce w górnej połowie tabeli i marzenia o powrocie na szczyt.
Co ciekawe, wszystkie trzy spadki kończyły się szybkim powrotem – zawsze po jednym sezonie. To pokazuje, że potencjał organizacyjny i kibicowski klubu pozostaje ogromny. Od tamtego czasu Górnik stracił prymat w polskim futbolu, znalazł się nawet w trudnej sytuacji w drugiej lidze, ale klub z taką historią i, od 2016 roku, z imponująco zrekonstruowanym stadionem piłkarskim, ma wszelkie powody, by wierzyć, że pewnego dnia wróci tam, gdzie historycznie należy.
Ranking Górnika Zabrze to więc nie tylko liczby i statystyki. To opowieść o wzlotach i upadkach, o dominacji i kryzysach, o rekordach, których nikt nie pobił, i o marzeniach, które wciąż czekają na spełnienie. Górnik pozostaje w pamięci jako symbol epoki, kiedy polskie kluby potrafiły konkurować z europejską elitą – i być może właśnie ta pamięć jest największym kapitałem klubu na przyszłość.