Lechia Gdańsk to klub o fascynującej historii pełnej wzlotów i upadków. Od dramatycznego restartu z szóstej ligi po triumfy w Pucharze Polski – ranking Lechii Gdańsk w polskiej piłce przeszedł niesamowitą transformację. Biało-zieloni doświadczyli zarówno gry przeciwko Juventusowi w europejskich pucharach, jak i zmagań w najniższych ligach. Obecnie, po powrocie do Ekstraklasy w sezonie 2024/25, gdańszczanie próbują odbudować swoją pozycję w polskim futbolu.
Najwyższe osiągnięcia ligowe w historii klubu
Najwyższym osiągnięciem Lechii Gdańsk w historii jest trzecie miejsce w Ekstraklasie, które klub zajął dwukrotnie – w 1956 roku oraz w 2019 roku. To właśnie pozycja Lechii Gdańsk w rankingu z sezonu 2018/19 stanowi szczyt możliwości tego zespołu.
Sezon 2018/19 zakończył się nie tylko historycznym trzecim miejscem, ale także zdobyciem Pucharu Polski – Artur Sobiech strzelił zwycięskiego gola w doliczonym czasie gry. Kampania ta miała jednak gorzki finał – po wygraniu zaledwie czterech z trzydziestu meczów podstawowej rundy, Lechia przegrała cztery z siedmiu spotkań w rundzie mistrzowskiej.
Trzecie miejsce w 2019 roku to najlepszy wynik Lechii od 63 lat – poprzednie podium przypadło na rok 1956
Warto zaznaczyć, że w sezonie 2013/14 Lechia zajęła czwarte miejsce w pierwszej edycji rundy mistrzowskiej, nieznacznie tracąc kwalifikację do eliminacji Ligi Europy UEFA z powodu wygranej Zawiszy Bydgoszcz w Pucharze Polski. Rankingi Lechii Gdańsk pokazują, że klub regularnie walczył o europejskie puchary w drugiej połowie lat 2010.
Droga z szóstej ligi do Ekstraklasy
Historia klubu po roku 2000 to jeden z najbardziej niezwykłych comeback’ów w polskim futbolu. Po dwóch fuzjach z innymi klubami w latach 90. Lechia musiała rozpocząć od szóstej ligi w 2001 roku. To był moment, w którym ranking Lechii Gdańsk osiągnął najniższy punkt w całej historii.
Klub awansował jako mistrz z piątej ligi w sezonie 2001/02, następnie w kolejnym sezonie ponownie wywalczył awans, a w sezonie 2003/04 osiągnął promocję do trzeciej ligi. W zaledwie siedem sezonów Lechia przebiła drogę od szóstej do drugiej ligi.
| Sezon | Liga | Pozycja | Rezultat |
|---|---|---|---|
| 2001/02 | 6. liga | 1. miejsce | Awans |
| 2002/03 | 5. liga | 1. miejsce | Awans |
| 2003/04 | 4. liga | 1. miejsce | Awans |
| 2004/05 | 3. liga | 1. miejsce | Awans |
| 2007/08 | 2. liga | 1. miejsce | Awans do Ekstraklasy |
W maju 2008 roku klub ponownie awansował do Ekstraklasy, a w pierwszym sezonie po powrocie wygrał drugą ligę z przewagą pięciu punktów nad Śląskiem Wrocław. To niezwykłe osiągnięcie pokazuje determinację w odbudowie pozycji Lechii w rankingu polskich klubów.
Pozycje ligowe w latach 2008-2023
Powrót do Ekstraklasy w 2008 roku rozpoczął najdłuższy okres stabilności w najwyższej klasie rozgrywkowej. Pierwszy sezon po awansie był trudny – Lechia przegrała 16 z 30 meczów i zakończyła rozgrywki trzy punkty nad strefą spadkową, utrzymując się głównie dzięki dobrej formie na własnym stadionie (7 z 9 zwycięstw u siebie).
W sezonie 2009/10 Lechia poprawiła swoją pozycję, zajmując ósme miejsce i docierając do półfinału Pucharu Polski, gdzie przegrała z późniejszym zwycięzcą Jagiellonią. Sezon 2012/13 przyniósł kolejne ósme miejsce w tabeli, które efektywnie było siódmą pozycją po wykluczeniu Polonii Warszawa z powodu problemów finansowych – było to najwyższe miejsce Lechii od powrotu do elity.
Era rundy mistrzowskiej (2013-2023)
Od sezonu 2013/14 wprowadzono nowy format z rundą mistrzowską (miejsca 1-8) i rundą spadkową (miejsca 9-16), co zwiększyło liczbę meczów z 30 do 37. Ten system znacząco wpłynął na rankingi Lechii Gdańsk w kolejnych latach.
Lechia regularnie kwalifikowała się do rundy mistrzowskiej:
- 2013/14: 8. miejsce po rundzie zasadniczej, 4. miejsce w rundzie mistrzowskiej
- 2013/14: najwyższa pozycja od 1956 roku, zaledwie dwa punkty od miejsca dającego kwalifikację do Ligi Europy
- 2016/17: 4. miejsce po rundzie zasadniczej, utrzymanie czwartej pozycji w rundzie mistrzowskiej, ale przegrana w walce o Ligę Europy tylko różnicą bramek
Szczyt formy przyszedł w sezonie 2018/19, kiedy pozycja Lechii Gdańsk w rankingu osiągnęła historyczne maksimum.
Triumfy w Pucharze Polski i Superpucharze
Lechia Gdańsk dwukrotnie zdobyła Puchar Polski oraz dwukrotnie Superpuchar Polski. Pierwsze sukcesy przyszły w latach 80., drugie – w okresie świetności pod koniec poprzedniej dekady.
Na początku lat 80. Lechia wygrała Puchar Polski i Superpuchar Polski, co czyni rok 1983 najbardziej udanym sezonem w historii klubu do tamtego momentu – mimo że zespół nie grał wówczas w najwyższej lidze. To niezwykłe osiągnięcie pokazuje, że ranking Lechii Gdańsk w pucharach nie zawsze odzwierciedlał pozycję ligową.
Rok 1983: Puchar Polski i Superpuchar Polski zdobyte przez drużynę z drugiej ligi
Drugi dubler przyszedł w 2019 roku – Lechia rozpoczęła sezon od wygranej 3-1 w Superpucharze Polski przeciwko mistrzowi kraju Piastowi Gliwice, ze zwycięskimi bramkami Lukáša Haraslína (2) i Jarosława Kubickiego. Ten sukces potwierdził dominującą pozycję Lechii w rankingu krajowych rozgrywek pucharowych.
Występy europejskie – Juventus i Conference League
Przygoda Lechii z europejskimi pucharami rozpoczęła się w połowie lat 80. Po wygraniu sezonu 1983/84 w drugiej lidze Lechia awansowała do Ekstraklasy po raz pierwszy od 21 lat i zakwalifikowała się do Pucharu Zdobywców Pucharów UEFA dzięki zwycięstwu w Pucharze Polski.
W pierwszej rundzie Lechia trafiła na włoskiego giganta Juventus – pierwszy mecz w Turynie zakończył się druzgocącą porażką 0-7, ale w rewanżu na własnym stadionie gdańszczanie strzelili dwie bramki europejskiemu potęntowi. Choć eliminacja była nieunikniona, występ przeciwko Juventusowi pozostaje jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii klubu.
Druga szansa na europejską scenę przyszła po dekadach. W sezonie 2022/23 Lechia wystąpiła w kwalifikacjach do Conference League – po pokonaniu Akademiji Pandev w pierwszej rundzie, odpadła w kolejnej rundzie z Rapidem Wiedeń. Niestety, ten sezon zakończył się katastrofą.
Spadek do pierwszej ligi w 2023 roku
Sezon 2022/23 okazał się bardzo nieudany dla Lechii – biało-zieloni spadli do pierwszej ligi po przegranej u siebie z Zagłębiem Lubin w 31. kolejce 6 maja 2023 roku, kończąc piętnastoletni okres w najwyższej klasie rozgrywkowej. Ranking Lechii Gdańsk drastycznie spadł po tym sezonie.
Po spadku kluczowi zawodnicy opuścili klub, w tym Łukasz Zwoliński, Jarosław Kubicki, Michał Nalepa i Flávio Paixão – pod wodzą nowego trenera Szymona Grabowskiego Lechia rozegrała pierwszy mecz sezonu 2023/24 w pierwszej lidze ze składem zawierającym 8 młodzieżowców bez doświadczenia w seniorskiej piłce.
15 lat w Ekstraklasie zakończyło się w maju 2023 – największy kryzys od czasów restartu klubu w 2001 roku
Powrót do Ekstraklasy w 2024 roku
Od sezonu 2025/26 Lechia ponownie gra w Ekstraklasie, co oznacza, że klub potrzebował tylko jednego sezonu na odbudowę i powrót do elity. Obecnie Lechia zajmuje 11. miejsce w tabeli Ekstraklasy, co pokazuje, że pozycja Lechii Gdańsk w rankingu stopniowo się stabilizuje po dramatycznym spadku.
Szybki powrót do najwyższej klasy rozgrywkowej świadczy o potencjale klubu i determinacji w odbudowie pozycji. Po traumatycznym spadku w 2023 roku, awans po jednym sezonie to sukces, choć daleko mu do świetności z lat 2016-2019.
Trudne lata 80. – walka o utrzymanie
Lata 80. to okres kontrastów w historii Lechii. Po sukcesach pucharowych i awansie do Ekstraklasy w 1984 roku, klub przez kilka sezonów balansował na granicy spadku.
W pewnym sezonie Lechia miała szczęście – zajęła trzecie miejsce od końca, gdy normalnie spadałyby cztery zespoły, ale zmiana w strukturze niższej ligi sprawiła, że spadły tylko dwa kluby. W sezonie 1986/87 Lechia ponownie walczyła o utrzymanie – po raz trzeci z rzędu zdobyła zaledwie 23 bramki w 30 meczach ligowych, ale utrzymała się na 11. miejscu.
Sezon 1987/88 przyniósł kolejną walkę o utrzymanie – mimo zajęcia 12. miejsca, które normalnie oznaczałoby bezpieczeństwo, tego roku wprowadzono baraże spadkowe, gdzie 14. grało z 11., a 13. z 12.
Historyczny sezon 1956 – pierwsze podium
We wczesnych latach swojej historii Lechia odniosła pewien sukces, przede wszystkim zajmując trzecie miejsce w najwyższej polskiej lidze, zanim spędziła dekady w drugiej i trzeciej lidze. Ten wynik z 1956 roku przez ponad pół wieku pozostawał niedoścignionym osiągnięciem klubu.
Ciekawy jest fakt, że w pewnym momencie wczesnej historii Lechia zakończyła sezon z 28 punktami, tyle samo co Stal Sosnowiec, która wygrała ligę, ale zajęła drugie miejsce ze względu na to, że Stal strzeliła 10 bramek więcej i miała znacznie lepszy bilans bramkowy. To pokazuje, jak blisko była Lechia od jeszcze większych sukcesów.
Fuzje i restart – lata 90. i początek XXI wieku
W sezonie 1995/96 Lechia połączyła się z Olimpią Poznań, co przyniosło powrót do pierwszej ligi, ale zakończyło się spadkiem w tym samym sezonie – po spadku do trzeciej ligi nastąpiła kolejna fuzja z Polonią Gdańsk w 1998 roku.
Połączony zespół rozpadł się, a niezależna Lechia Gdańsk została utworzona w szóstej lidze – klub osiągnął dno, a tytuł mistrzowski w pierwszej lidze wydawał się nieosiągalny. To był najciemniejszy moment w historii klubu, kiedy ranking Lechii Gdańsk nie istniał w żadnym znaczącym zestawieniu.
Stadion Energa Gdańsk – dom od 2011 roku
W tym sezonie Gdańsk został wybrany jako jedno z miast-gospodarzy Mistrzostw Europy UEFA 2012 w Polsce i na Ukrainie, co oznaczało, że drużyna przeprowadzi się ze stadionu MOSiR na nowy stadion o pojemności 43 000 miejsc w 2011 roku. Obecnie stadion nosi nazwę Polsat Plus Arena Gdańsk i mieści 41 620 miejsc.
Nowy stadion znacząco wpłynął na postrzeganie klubu i jego możliwości rozwoju. Infrastruktura na poziomie europejskim stała się fundamentem dla ambicji sportowych, które zaowocowały sukcesami w drugiej połowie lat 2010.
Lechia w kontekście polskiej piłki
Analizując rankingi Lechii Gdańsk w szerszym kontekście, klub nigdy nie należał do absolutnej czołówki polskiej piłki, ale miał swoje momenty świetności. Dwukrotne trzecie miejsce w lidze, dwa Puchary Polski i dwa Superpuchary to dorobek, który plasuje Lechię w grupie klubów z bogatą historią, choć bez mistrzostwa kraju.
Największą siłą Lechii okazała się zdolność do odradzania się po kryzysach. Droga z szóstej ligi do Ekstraklasy w siedem sezonów to osiągnięcie bez precedensu w polskim futbolu. Podobnie szybki powrót po spadku w 2023 roku pokazuje, że klub posiada fundamenty do regularnego występowania w najwyższej klasie rozgrywkowej.
Pozycja Lechii w rankingu europejskich klubów pozostaje skromna – zaledwie dwa występy w pucharach, oba zakończone na wczesnym etapie. Jednak sam fakt gry przeciwko Juventusowi czy Rapidowi Wiedeń to osiągnięcia, których wiele polskich klubów nigdy nie doświadczyło.
Obecnie, po powrocie do Ekstraklasy, Lechia stoi przed wyzwaniem odbudowy pozycji z lat 2016-2019. Zajmowane obecnie 11. miejsce to dopiero początek drogi – kibice pamiętają czasy walki o europejskie puchary i mają nadzieję, że klub ponownie osiągnie ten poziom. Historia pokazuje, że Lechia potrafi się podnosić, nawet z najgłębszych upadków.