Stal Mielec to klub, który w polskiej piłce nożnej przeszedł drogę od szczytów do upadku i ponownych prób odbudowy. Pozycja Stali w rankingach ligowych zmieniała się dramatycznie – od dwukrotnego mistrza Polski w latach 70. po klub balansujący na granicy spadku z Ekstraklasy. Historia mielczan to lekcja tego, jak szybko można stracić pozycję w futbolowej hierarchii i jak trudno ją odzyskać. W kontekście rankingów historycznych Stal Mielec wciąż zajmuje zaszczytne miejsca, mimo że od czasów świetności minęło już pół wieku.
Dziś ranking Stali Mielec w historii Ekstraklasy plasuje ją na pozycjach, które mogą zaskakiwać młodszych kibiców. Mało kto pamięta, że ten niewielki klub z Podkarpacia dwukrotnie sięgał po mistrzostwo Polski i dotarł do ćwierćfinału Pucharu UEFA – osiągnięcie, którego większość polskich klubów może tylko pozazdrościć.
Miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy
Stal Mielec zajmuje 17. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy. To pozycja, która może wydawać się niska, ale trzeba pamiętać, że w rankingu tym uwzględniane są wszystkie sezony, włącznie z tymi najtrudniejszymi dla klubu. Ogólny bilans meczów na najwyższym szczeblu rozgrywek jest minimalnie ujemny, głównie przez gorsze występy w latach 90.
Bardziej miarodajny obraz daje analiza lat świetności. Dla lat „świetności”, czyli sezonów 70/71-82/83 bilans jest dodatni. W tym okresie Stal Mielec była jednym z najsilniejszych klubów w Polsce, regularnie rywalizując o najwyższe lokaty.
Biorąc pod uwagę ilość miejsc na podium, tylko 12 innych zespołów ma lepszy dorobek w Ekstraklasie niż Stal, która zajmuje 13. miejsce w tej klasyfikacji.
To właśnie ten ranking pokazuje prawdziwą siłę historycznej Stali. Dwukrotne mistrzostwo, wicemistrzostwo oraz dwa brązowe medale to dorobek, który stawia mielczan w gronie najlepszych polskich klubów wszech czasów. Pozycja Stali Mielec w rankingu klubów z największą liczbą medali jest znacznie wyższa niż w klasyfikacji ogólnej.
Złota era lat 70. – szczyt rankingów
Stal Mielec na przestrzeni historii była dwukrotnym mistrzem Polski w sezonach: 1972/73 i 1975/76. To właśnie wtedy klub z Podkarpacia znajdował się w absolutnej czołówce polskiej piłki. Kiedy Stal pierwszy raz została mistrzem Polski zanotowała bilans: 13 zwycięstw, 10 remisów i 3 porażki, a w 1976 roku klub odniósł 13 zwycięstw, 12 remisów i 5 porażek.
Pierwszy tytuł przyszedł w pamiętną niedzielę 24 czerwca 1973 roku w potyczce z zespołem z Wałbrzycha. Pierwszą bramkę zdobył Grzegorz Lato, a drugą Jan Domarski. Mielczanie wygrali to spotkanie 2:0, sięgając tym samym po pierwsze w historii klubu Mistrzostwo Polski.
Pomiędzy dwoma mistrzostwami, mielecki klub sięgnął także po wicemistrzostwo Polski w sezonie 1974/1975. To oznaczało trzy kolejne sezony na podium – seria, której może pozazdrościć większość polskich klubów. W rankingu Stali Mielec w latach 70. klub regularnie plasował się w czołowej trójce, a czasami nawet dwójce rozgrywek.
| Sezon | Pozycja | Osiągnięcie |
|---|---|---|
| 1972/73 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
| 1973/74 | 3. miejsce | Brązowy medal |
| 1974/75 | 2. miejsce | Wicemistrzostwo Polski |
| 1975/76 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
| 1978/79 | 3. miejsce | Brązowy medal |
| 1981/82 | 3. miejsce | Brązowy medal |
Sukcesy europejskie w rankingach międzynarodowych
Rankingi Stali Mielec nie ograniczają się tylko do rozgrywek krajowych. W sezonie 1975/76 Stal Mielec dotarła także do ćwierćfinału Pucharu UEFA jako jeden z dwóch polskich klubów w historii piłki nożnej. To osiągnięcie stawia mielczan w niezwykle ekskluzywnym gronie.
W Pucharze UEFA w sezonie 1975/1976 mielczanie osiągnęli aż ćwierćfinał i mimo równej walki zostali wyeliminowani przez Hamburger SV. Stal Mielec była drugą polską drużyną (pierwszą był Ruch Chorzów w sezonie 1973/74), która dotarła do ćwierćfinału Pucharu UEFA i jak dotąd żadnemu innemu polskiemu klubowi nie udało się zajść tak wysoko w tych rozgrywkach.
Najdonośniejszym meczem pucharowym w Mielcu był pojedynek ze słynnym Realem Madryt, kiedy to na trybunach zasiadła rekordowa liczba 40 000 kibiców.
W kontekście europejskich rozgrywek pozycja Stali w rankingu polskich klubów jest imponująca. Niewiele drużyn z Polski może pochwalić się awansem do ćwierćfinału europejskich pucharów. To stawia Stal Mielec obok takich gigantów jak Legia Warszawa, Wisła Kraków czy Lech Poznań w rankingu międzynarodowych osiągnięć.
Bilans meczów europejskich
Stal Mielec pięciokrotnie uczestniczyła w europejskich rozgrywkach pucharowych, ale tylko raz udało się awansować powyżej I rundy. Stalowcy uczestniczyli dwukrotnie w Pucharze Europy (jako mistrzowie ’73 i ’76) oraz w dwóch edycjach Pucharu UEFA. Mimo ograniczonej liczby sukcesów, sam fakt uczestnictwa w tych rozgrywkach podnosi pozycję klubu w historycznych rankingach.
Rekordziści i króle strzelców
Ranking Stali Mielec nie byłby kompletny bez wspomnienia o indywidualnych osiągnięciach zawodników. Trzykrotnie piłkarze Stali zdobywali tytuł króla strzelców polskiej I ligi. Dwukrotnie dokonał tego Grzegorz Lato, a raz Bogusław Cygan. To pokazuje, jak silna ofensywnie była drużyna w latach świetności.
Najwięcej spotkań w mieleckiej drużynie rozegrał bramkarz Zygmunt Kukla, drugie miejsce zajmuje Marian Kosiński, natomiast pod względem liczby meczów w I lidze rekordzistą jest Grzegorz Lato. Jednocześnie zdobył on dla Stali najwięcej bramek. W 1971 roku Grzegorz Lato został pierwszym zawodnikiem w historii Stali Mielec, który wystąpił w reprezentacji Polski.
| Zawodnik | Kategoria | Osiągnięcie |
|---|---|---|
| Grzegorz Lato | Mecze w I lidze | 272 występy (rekord klubu) |
| Grzegorz Lato | Bramki | 111-112 goli (rekord klubu) |
| Zygmunt Kukla | Mecze ogółem | Najwięcej w historii klubu |
| Grzegorz Lato | Król strzelców | 2-krotnie |
| Bogusław Cygan | Król strzelców | 1-krotnie |
Droga do I ligi – początki rankingowej wspinaczki
Historia Stali w rankingach rozpoczęła się skromnie. Stal Mielec powstała w 1939 roku. Klub ten znajdował się w orbicie wpływów Polskich Zakładów Lotniczych w Mielcu. Początkowo w Stali grali zawodnicy z okolicznych klubów, a także pracownicy PZL Mielec.
W 1955 roku Stal Mielec awansowała do 2. ligi, czyli zaplecza ekstraklasowych rozgrywek. To był pierwszy krok do wejścia do elity polskiej piłki. W sezonie 1960 udało się w końcu awansować do I ligi.
Pierwszy mecz w I lidze został rozegrany 19 marca 1961 z ŁKS Łódź (1:1) na mieleckim stadionie przy dopingu ok. 15 tys. kibiców. Debiut w najwyższej klasie rozgrywkowej był jednak trudny. Z powodu nierównej formy i braku doświadczenia zespół z trudem uratował się w sezonie 1961 przed powrotem do II ligi. Nie udało się to w kolejnym sezonie i zespół spadł do II ligi.
Marsz na szczyty
Prawdziwy przełom nastąpił pod koniec lat 60. Do zespołu sprowadzono młodego śląskiego trenera Andrzeja Gajewskiego, który z mielecką drużyną zdecydowanie wygrał drugoligowe rozgrywki, wyprzedzając drugi w tabeli Star Starachowice o 7 punktów. Rozpoczął się marsz na szczyty polskiego futbolu.
Sezon 1970/71 zespół ukończył na 10. miejscu co pozwoliło mu utrzymać się w I lidze, a w pamięć zapadł kibicom inauguracyjny mecz z Wisłą Kraków wygrany 5:2. Od tego momentu pozycja Stali w rankingu systematycznie rosła, aż do osiągnięcia szczytu w połowie lat 70.
Lata 90. – dramatyczny spadek w rankingach
Lata 90. przyniosły dramatyczny spadek pozycji Stali w rankingach. Po latach świetności przyszedł czas kryzysu finansowego i sportowego. Klub, który jeszcze w latach 80. regularnie plasował się w górnej połowie tabeli, nagle znalazł się w tarapatach.
Problemy finansowe doprowadziły do rozpadu drużyny. Najlepsi zawodnicy odchodzili, a klub nie był w stanie ich zastąpić. Spadek z Ekstraklasy w połowie lat 90. był tylko kwestią czasu. Ranking Stali Mielec w polskiej piłce gwałtownie spadał – z czołówki do walki o utrzymanie, a potem jeszcze niżej.
Po spadku z Ekstraklasy Stal rozpoczęła długą wędrówkę po niższych ligach. Klub, który jeszcze niedawno grał z Realem Madryt przed 40 tysiącami widzów, nagle znalazł się na czwartym poziomie rozgrywkowym. Pozycja Stali w rankingu polskich klubów osiągnęła najniższy punkt w historii.
Długa droga powrotna – odbudowa pozycji
Odbudowa pozycji Stali Mielec w rankingach trwała prawie dwie dekady. Po 14 latach spędzonych na czwartym poziomie rozgrywkowym przyszedł czas na pierwszy krok w górę. W sezonie 2012/2013 Stal zajęła pierwsze miejsce w tabeli III ligi i awansowała do II ligi.
Kolejne lata to stopniowa wspinaczka w rankingach. W sezonie 2015/2016 przyszedł kolejny awans – tym razem do I ligi. Pozycja Stali w rankingu systematycznie rosła, choć do dawnej świetności wciąż było daleko.
Po zajęciu pierwszego miejsca w I lidze w 2020 roku Stal Mielec awansowała do Ekstraklasy po raz pierwszy od sezonu 1995-96.
Powrót do elity po 24 latach nieobecności był wielkim sukcesem. Rankingi Stali Mielec znów pokazywały klub w gronie najlepszych drużyn w Polsce. Przez pięć sezonów mielczanie utrzymywali się w Ekstraklasie, co samo w sobie było osiągnięciem dla klubu z tak skromnym budżetem.
Bilans meczów z rywalami
Na najwyższym szczeblu rozgrywek Stal Mielec grała w sumie z 44 drużynami. Analiza tych pojedynków pokazuje, z którymi rywalami Stal radziła sobie najlepiej, a z którymi miała największe problemy.
Z 4 drużynami Stal nie przegrała spotkania (Igloopol Dębica, Polonia Bydgoszcz, Polonia Warszawa, Petrochemia Płock), z kolei z 3 nie udało się wygrać (Amica Wronki, Arkonia Szczecin, GKS Jastrzębie). Najlepszy bilans bramkowy Stal ma z Arką Gdynia (+13), najgorszy z Górnikiem Zabrze (-37).
| Kategoria | Drużyna | Bilans |
|---|---|---|
| Najlepszy bilans bramkowy | Arka Gdynia | +13 |
| Najgorszy bilans bramkowy | Górnik Zabrze | -37 |
| Bez porażek | Igloopol Dębica, Polonia Bydgoszcz, Polonia Warszawa, Petrochemia Płock | 100% niepokonanych |
| Bez zwycięstw | Amica Wronki, Arkonia Szczecin, GKS Jastrzębie | 0% wygranych |
Statystyki obecności w najwyższej klasie
W I lidze Stal grała łącznie przez 25 sezonów. Najdłuższym, trwającym 13 sezonów, nieprzerwanym pobytem w I lidze były lata 1970–1983. To właśnie w tym okresie klub zdobył wszystkie swoje największe trofea i osiągnął najwyższą pozycję w rankingach.
Lata obecności Stali Mielec w ekstraklasie:
- 1961-1962 (2 sezony)
- 1970-1983 (13 sezonów – złota era)
- 1985-1987 (2 sezony)
- 1988-1996 (8 sezonów)
- 2020-2025 (5 sezonów)
Łącznie daje to 30 sezonów na najwyższym poziomie rozgrywkowym, co plasuje Stal Mielec w gronie klubów z najdłuższą historią w polskiej ekstraklasie. Ranking Stali Mielec pod względem liczby sezonów w elicie jest imponujący, biorąc pod uwagę wielkość miasta i budżet klubu.
Puchar Polski i inne trofea
Stal Mielec grała w finale Pucharu Polski w sezonie 1975/76, ale przegrała ze Śląskiem Wrocław. Mimo porażki w finale, samo dotarcie do decydującego meczu było potwierdzeniem wysokiej pozycji klubu w rankingu polskiej piłki.
Inne osiągnięcia Stali w rankingach pucharowych:
- Półfinalista Pucharu Polski: 1977, 1984, 1990
- Puchar Intertoto UEFA – pierwsze miejsce w grupie (1971)
- Zimowy Puchar Miast 1954
W sezonie 1962 Stal otrzymała puchar PZPN za 1. miejsce w klasyfikacji fair play. To wyróżnienie pokazuje, że klub dbał nie tylko o wyniki sportowe, ale także o kulturę gry.
Stadion – świadek największych sukcesów
Stadion Stali Mielec znajduje się przy ulicy Solskiego 1. Po modernizacji mieści 6864 widzów. To ogromna różnica w porównaniu do czasów świetności, kiedy obiekt mógł pomieścić znacznie więcej kibiców.
Rekordowa frekwencja została zanotowana podczas meczów z Realem Madryt, Hamburgerem SV oraz KSC Lokeren, kiedy to na trybunach zasiadło około 40 tysięcy kibiców. Te liczby pokazują, jak wielkie emocje budziła Stal w swoich najlepszych latach. Ranking frekwencji na meczach Stali w latach 70. plasował klub w czołówce polskiej piłki.
W sezonie 2022/23 podczas meczów z Cracovią i Legią na stadionie Stali pojawiło się 6543 kibiców, co ustanowiło rekord frekwencji obiektu po modernizacji. To pokazuje, że mimo zmniejszenia pojemności, kibice wciąż chętnie wspierają swoją drużynę.
Spadek z Ekstraklasy w 2025 roku
Sezon 2024/2025 zakończył się spadkiem Stali z Ekstraklasy po 5 sezonach spędzonych na najwyższym poziomie ligowym. To był koniec najnowszego rozdziału w ekstraklasowej historii klubu. Pozycja Stali Mielec w rankingu ponownie spadła, choć tym razem nie tak dramatycznie jak w latach 90.
Pięć sezonów w Ekstraklasie to i tak sukces dla klubu z tak ograniczonymi możliwościami finansowymi. Ranking Stali Mielec w porównaniu do innych klubów o podobnym budżecie pokazuje, że mielczanie potrafili konkurować z znacznie bogatszymi rywalami.
Obecnie klub gra w Betclic I lidze i walczy o powrót do elity. Historia pokazuje, że Stal potrafi się podnosić po upadkach – pytanie tylko, ile czasu zajmie kolejna odbudowa pozycji w rankingach.
Podsumowanie – miejsce w historii polskiej piłki
Rankingi Stali Mielec pokazują klub o bogatej historii i zmiennych losach. 17. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy to pozycja godna szacunku, szczególnie biorąc pod uwagę wielkość miasta i zasoby klubu. Bardziej wymowne jest jednak 13. miejsce w klasyfikacji klubów z największą liczbą medali – to dowód na to, że w swoich najlepszych latach Stal była prawdziwą potęgą.
Dwukrotne mistrzostwo Polski, wicemistrzostwo, trzy brązowe medale i ćwierćfinał Pucharu UEFA – to dorobek, którego większość polskich klubów może tylko pozazdrościć. Pozycja Stali w rankingu historycznych osiągnięć jest znacznie wyższa niż mogłoby się wydawać na podstawie ostatnich lat.
Historia rankingów Stali Mielec to opowieść o wzlotach i upadkach, o tym jak małe miasto może wyprodukować wielki klub, i o tym jak trudno utrzymać się na szczycie. To także przypomnienie, że w piłce nożnej nic nie jest dane na zawsze – ani sukcesy, ani porażki. Mielczanie udowodnili, że potrafią wracać z najniższych lig na szczyt, więc być może ich najlepsze lata wcale nie są tylko przeszłością.