Southampton Football Club to klub z bogatą historią, która sięga końca XIX wieku. The Saints, jak nazywani są zawodnicy Southampton, zdobyli Puchar Anglii w 1976 roku, co pozostaje największym sukcesem w historii klubu. Przez dekady zespół z St Mary’s Stadium przechodził przez różne etapy – od triumfów w niższych ligach, przez stabilne występy w Premier League, po trudne momenty spadków i powrotów.
Historia Southampton to opowieść o klubie, który potrafił rywalizować z najlepszymi angielskimi zespołami, choć nigdy nie zdobył mistrzostwa kraju. Lata 80. przyniosły regularne występy w europejskich pucharach, a początek XXI wieku pokazał klub jako kuźnię talentów dla całej Premier League.
Southampton: rozgrywki w bieżącym sezonie
Kibice Southampton mogą śledzić występy swojego zespołu w różnych rozgrywkach, obserwując walkę o utrzymanie pozycji w lidze oraz starania w krajowych pucharach. Kompletne zestawienie wszystkich meczów The Saints z aktualnego sezonu, wraz z terminami i wynikami, znajduje się poniżej w przejrzystej formie.
Początki i droga do Football League
Southampton FC powstał w 1885 roku jako St. Mary’s Church of England Young Men’s Association. Nazwa nawiązywała do kościoła św. Marii, przy którym działał klub – stąd przydomek „The Saints” towarzyszący drużynie do dziś. Pierwsze lata to gra w lokalnych rozgrywkach Hampshire, gdzie zespół szybko zyskał reputację mocnego rywala.
Przełomowy moment nadszedł w 1920 roku, gdy Southampton został przyjęty do Football League Third Division. Klub nie musiał długo czekać na pierwszy sukces – już w sezonie 1921/22 zdobył mistrzostwo Third Division South. To był początek systematycznego wspinania się po ligowej drabinie.
W latach 30. Southampton grał już w Second Division, choć stabilna pozycja w tej lidze przyszła dopiero po II wojnie światowej. Sezon 1959/60 przyniósł awans do First Division – najwyższej klasy rozgrywkowej w Anglii. Ted Bates, legendarny menedżer klubu, poprowadził zespół do tego historycznego osiągnięcia.
Złote lata 70. i triumf w Pucharze Anglii
Sezon 1975/76 zapisał się złotymi zgłoskami w historii Southampton. Zespół prowadzony przez Lawrie McMenemy’ego, grając w Second Division, dotarł do finału FA Cup. Co więcej – 1 maja 1976 roku na Wembley pokonał Manchester United 1:0, zdobywając jedyne jak dotąd główne trofeum w historii klubu.
Bobby Stokes strzelił zwycięską bramkę w 83. minucie finału FA Cup 1976, dając Southampton największy triumf w historii klubu.
Sukces w Pucharze Anglii otworzył drogę do europejskich pucharów. W sezonie 1976/77 Southampton zadebiutował w Pucharze Zdobywców Pucharów, gdzie dotarł do drugiej rundy. Rok później klub wywalczył awans do First Division, rozpoczynając najdłuższy nieprzerwany pobyt w najwyższej lidze w swojej historii.
Lata 80. to okres stabilności i regularnych występów w europejskich rozgrywkach. Southampton zajął drugie miejsce w lidze w sezonie 1983/84 – najwyższe w historii klubu. Zespół z Kevin’em Keeganem w składzie zdobył 77 punktów, ustępując jedynie Liverpoolowi. Ten sam sezon przyniósł występy w Pucharze UEFA, gdzie The Saints odpadli w drugiej rundzie.
Europejskie przygody lat 80.
Southampton regularnie występował w europejskich pucharach w tamtej dekadzie. Sezon 1981/82 przyniósł udział w Pucharze UEFA, gdzie klub dotarł do trzeciej rundy, eliminując po drodze Sporting Lizbona. W 1984/85 ponownie zagrał w Pucharze UEFA, tym razem odpadając już w pierwszej rundzie.
Najlepszy europejski wynik Southampton osiągnął w sezonie 1982/83, docierając do ćwierćfinału Pucharu Zdobywców Pucharów. Drużyna wyeliminowała Caen i Carrick Rangers, zanim uległa Anderlechtowi. Te występy pokazały, że Southampton może rywalizować na międzynarodowej arenie, choć nigdy nie udało się dotrzeć do półfinału żadnych europejskich rozgrywek.
Era Premier League i lata prosperity
Gdy w 1992 roku powstała Premier League, Southampton był jednym z klubów założycieli. Pierwsze lata w nowych rozgrywkach przyniosły stabilne miejsca w środku tabeli. Sezon 1995/96 zakończył się na 17. miejscu, co było najbliżej spadku, ale klub utrzymał się w elicie.
Prawdziwy rozkwit nastąpił pod koniec lat 90. i na początku XXI wieku. Dave Jones, a później Glenn Hoddle i Gordon Strachan poprowadzili zespół do najlepszych wyników od lat 80. W sezonie 2002/03 Southampton zajął 8. miejsce, co dało kwalifikację do Pucharu UEFA.
| Sezon | Pozycja w lidze | Punkty | Menedżer |
|---|---|---|---|
| 1983/84 | 2. miejsce | 77 | Lawrie McMenemy |
| 2002/03 | 8. miejsce | 52 | Gordon Strachan |
| 2015/16 | 6. miejsce | 63 | Ronald Koeman |
Finał Pucharu Anglii w 2003 roku był kolejnym wielkim momentem. Southampton dotarł do finału, pokonując po drodze między innymi Millwall i Watford, ale na Millennium Stadium w Cardiff przegrał z Arsenalem 0:1. Robert Pires strzelił jedyną bramkę tego meczu. Mimo porażki, był to pierwszy finał FA Cup od 1976 roku.
Spadek, League One i spektakularny powrót
Problemy finansowe i sportowe doprowadziły do spadku Southampton z Premier League w 2005 roku. Klub zakończył sezon na przedostatnim miejscu z zaledwie 32 punktami. To był początek trudnego okresu, który miał trwać kilka lat.
W Championship Southampton radził sobie różnie, ale prawdziwa katastrofa nadeszła w 2009 roku. Klub otrzymał karę 10 punktów za wejście w administrację z powodu problemów finansowych. Skutek był dramatyczny – spadek do League One, trzeciego poziomu rozgrywkowego. Po raz pierwszy od 1960 roku The Saints grali poza dwiema najwyższymi ligami.
Southampton spędził tylko dwa sezony w League One (2009-2011), wygrywając mistrzostwo tej ligi w sezonie 2010/11 z 92 punktami.
Powrót był szybki i efektowny. Sezon 2010/11 zakończył się mistrzostwem League One i awansem do Championship. Rok później, w sezonie 2011/12, Southampton znów został mistrzem – tym razem Championship – i wrócił do Premier League po siedmiu latach nieobecności. Rickie Lambert strzelił 27 goli w sezonie Championship, stając się bohaterem awansu.
Kuźnia talentów i nowoczesny Southampton
Po powrocie do Premier League w 2012 roku Southampton szybko stał się znany z czegoś więcej niż tylko utrzymanie. Akademia klubu, uznawana za jedną z najlepszych w Anglii, produkowała talenty, które później trafiały do największych europejskich klubów.
Lista zawodników wychowanych przez Southampton i sprzedanych za duże pieniądze robi wrażenie:
- Gareth Bale – przeszedł do Tottenhamu w 2007 roku, później do Realu Madryt za rekordowe 100 milionów euro
- Luke Shaw – transfer do Manchester United w 2014 za około 30 milionów funtów
- Adam Lallana – przejście do Liverpoolu w 2014 za 25 milionów funtów
- Sadio Mané – sprzedany do Liverpoolu w 2016 za 34 miliony funtów
- Virgil van Dijk – transfer do Liverpoolu w 2018 za 75 milionów funtów, rekord dla obrońcy
Sezon 2015/16 pod wodzą Ronalda Koemana był najlepszym od powrotu do Premier League. Southampton zajął 6. miejsce z 63 punktami, co dało kwalifikację do eliminacji Ligi Europy. Sadio Mané, Graziano Pellè i Dušan Tadić tworzyli groźny atak, a zespół prezentował atrakcyjny futbol.
Występy w pucharach krajowych XXI wieku
Oprócz finału FA Cup w 2003 roku, Southampton regularnie docierał do późnych faz pucharów krajowych. W sezonie 2016/17 zespół dotarł do finału Pucharu Ligi Angielskiej (League Cup), gdzie zmierzył się z Manchesterem United na Wembley. Mimo dobrej gry, The Saints przegrali 2:3. Zlatan Ibrahimović strzelił dwa gole dla United, a Manolo Gabbiadini odpowiedział dwoma trafieniami dla Southampton.
Półfinały FA Cup w sezonach 2017/18 i 2020/21 pokazały, że Southampton wciąż potrafi rywalizować w pucharach. W 2018 roku zespół przegrał z Chelsea 0:2, a w 2021 roku Leicester City wygrało 1:0. Te występy potwierdzały, że klub należy do grona zespołów mogących zagrozić faworytom w jednorazowych meczach.
Najlepsi strzelcy w historii klubu
Historia Southampton to również opowieść o wybitnych strzelcach, którzy zostawili trwały ślad w klubie. Mick Channon, który grał dla The Saints w latach 1966-1977 i ponownie 1979-1982, strzelił 228 goli we wszystkich rozgrywkach. To rekord klubu, który prawdopodobnie nigdy nie zostanie pobity.
| Zawodnik | Lata gry | Gole |
|---|---|---|
| Mick Channon | 1966-1977, 1979-1982 | 228 |
| Matthew Le Tissier | 1986-2002 | 209 |
| Ron Davies | 1966-1973 | 153 |
| Terry Paine | 1956-1974 | 185 |
Matthew Le Tissier zasługuje na osobne wspomnienie. Grał dla Southampton przez całą swoją profesjonalną karierę (1986-2002), co w dzisiejszych czasach jest niemal niemożliwe. Strzelił 209 goli, w tym wiele spektakularnych trafień z dystansu. „Le God”, jak nazywali go kibice, był mistrzem rzutów karnych – zmarnował tylko jeden z 48 wykonanych w karierze.
Matthew Le Tissier rozegrał 540 meczów dla Southampton, nie zmieniając nigdy klubu w profesjonalnej karierze – rzadkość w erze współczesnego futbolu.
St Mary’s Stadium i The Dell
Przez większość swojej historii Southampton grał na The Dell, stadionie otwartym w 1898 roku. Legendarny obiekt mieścił początkowo około 15 tysięcy widzów, a po rozbudowach ponad 32 tysiące. The Dell był jednym z najbardziej charakterystycznych stadionów w Anglii – ciasny, z trybnami blisko boiska, tworzący niesamowitą atmosferę.
Ostatni mecz na The Dell odbył się 19 maja 2001 roku. Southampton pokonał Arsenal 3:2, a Matthew Le Tissier strzelił ostatnią bramkę w historii stadionu. Był to symboliczny moment – legenda klubu zamykająca rozdział historii.
St Mary’s Stadium, otwarty w 2001 roku, pomieścił początkowo 32 tysięcy widzów. Po rozbudowie w 2011 roku pojemność wzrosła do 32 384 miejsc. Nowoczesny obiekt oferuje znacznie lepsze warunki niż The Dell, choć niektórzy starsi kibice wspominają atmosferę starego stadionu z nostalgią.
Rekordy i statystyki
Najwyższe zwycięstwo Southampton w historii to 11:0 przeciwko Northampton Town w Southern League w 1901 roku. W Football League rekordowe zwycięstwo to 9:3 przeciwko Wolverhampton Wanderers w 1965 roku. Z kolei najcięższa porażka to 0:8 od Leicester City w 2019 roku oraz 0:8 od Evertonu w 1971 roku.
Terry Paine rozegrał najwięcej meczów w historii klubu – 816 występów między 1956 a 1974 rokiem. To rekord, który wydaje się nie do pobicia w erze częstych transferów i krótszych karier w jednym klubie. Paine był również częścią kadry Anglii, która zdobyła Mistrzostwo Świata w 1966 roku, choć nie zagrał w finale.
W Premier League najwyższe zwycięstwo Southampton to 6:1 przeciwko Aston Villi w 2015 roku oraz 6:1 przeciwko Coventry City w 1997 roku. Shane Long strzelił najszybszego gola w historii Premier League – po 7,69 sekundy przeciwko Watfordowi w 2019 roku.
Spadki i trudne momenty
Historia Southampton to nie tylko sukcesy. Klub doświadczył kilku spadków, które każdorazowo były bolesnymi momentami dla kibiców. Pierwszy spadek z najwyższej ligi nastąpił w 1953 roku, ale zespół szybko wrócił. Kolejny spadek w 1960 roku również nie trwał długo.
Najgorszy okres przyszedł w latach 2005-2012. Spadek z Premier League w 2005, problemy finansowe, administracja w 2009 i spadek do League One – to była seria ciosów, która mogła zakończyć się tragicznie. Wielu klubów nie podniosło się z takich problemów. Southampton pokazał jednak odporność, systematycznie wspinając się z powrotem na szczyt.
Sezon 2022/23 przyniósł kolejny spadek z Premier League. Zespół zajął przedostatnie miejsce z 25 punktami, wygrywając tylko 6 meczów w całym sezonie. To przypomnienie, że nawet klub z bogatą historią i dobrą infrastrukturą może mieć trudności w utrzymaniu pozycji w najlepszej lidze świata.
Rywalizacje i derby
Głównym rywalem Southampton jest Portsmouth, z którym rozgrywa South Coast Derby. Rywalizacja między tymi klubami, odległymi o zaledwie 30 kilometrów, należy do najbardziej zaciekłych w angielskim futbolu. Mecze między nimi często kończyły się awanturami na trybunach i poza stadionem.
Ostatnie derby w lidze odbyło się w sezonie 2011/12 w Championship. Southampton wygrał 4:1 na St Mary’s, a Rickie Lambert strzelił hat-tricka. Od tamtej pory kluby grają w różnych ligach, co uniemożliwia kontynuację tej rywalizacji na boisku.
Mniej intensywna, ale również istotna jest rywalizacja z Brighton & Hove Albion – tzw. M23 Derby, nazwane od autostrady łączącej oba miasta. Te mecze nie mają tak długiej tradycji jak derby z Portsmouth, ale w ostatnich latach, gdy oba kluby grały w Premier League, nabierały znaczenia.
Southampton pozostaje klubem z fascynującą historią, który przeszedł przez wszystkie możliwe etapy – od triumfów w Pucharze Anglii, przez europejskie przygody, po spadki do trzeciej ligi. The Saints pokazali, że można się podnosić po upadkach, budować młodych zawodników i rywalizować z najlepszymi, nawet bez nieograniczonych budżetów największych klubów.