Sunderland AFC to klub, który przeszedł jedną z najbardziej dramatycznych transformacji w historii angielskiej piłki nożnej. Od potęgi końca XIX wieku po wieloletnie zmagania w niższych ligach, a teraz powrót do Premier League w sezonie 2025/2026. Pozycja Sunderlandu w rankingach angielskich klubów to fascynująca historia wzlotów i upadków, która pokazuje, jak krucha potrafi być piłkarska wielkość.
Czarne Koty – jak nazywani są piłkarze z północy Anglii – obecnie zajmują 11. miejsce w Premier League z 40 punktami po 29 meczach. To solidny wynik jak na beniaminka, który osiągnął 40-punktową granicę z dziewięcioma meczami do końca, skutecznie zapewniając sobie utrzymanie. Ale żeby zrozumieć, jak wielkie to osiągnięcie, trzeba cofnąć się do czasów świetności klubu.
Historyczna potęga angielskiej piłki
Sunderland to nie jest przypadkowy klub. Założony w 1879 roku, wygrał sześć tytułów mistrzowskich w First Division (1892, 1893, 1895, 1902, 1913 i 1936). To liczba, która stawia go w gronie najbardziej utytułowanych angielskich drużyn przedwojennej ery. Dla porównania – do drugiej wojny światowej Czarne Koty wraz z Aston Villą były najbardziej utytułowanymi klubami w Anglii z sześcioma mistrzostwami na koncie.
W tamtych czasach Sunderland dominował. Byli określani jako „Team of All Talents” przez Williama McGregora, założyciela ligi, po zwycięstwie 7:2 z Aston Villą. Wygrali mistrzostwo w sezonie 1891-92, zaledwie sezon po dołączeniu do Football League, co sprawiło, że The Times opisał ich jako „wspaniale dobry zespół”.
5 grudnia 1908 roku Sunderland osiągnął swoje najwyższe ligowe zwycięstwo – 9:1 przeciwko lokalnym rywalom Newcastle United
Ten wynik do dziś pozostaje rekordowym zwycięstwem w derbach Tyne-Wear. Bramkarz Ned Doig zapisał się w historii, ustanawiając XIX-wieczny światowy rekord, nie przepuszczając żadnych bramek w 87 z 290 meczów najwyższej klasy (30%).
Ranking Sunderlandu w złotej erze
Szczyt formy klubu przypadł na sezon 1935/36. Szósty tytuł mistrzowski przyszedł pod wodzą szkockiego menedżera Johnny’ego Cochrane’a, gdy zespół zdobył 109 bramek w sezonie, a Raich Carter i Bobby Gurney strzelili po 31 goli każdy. To była ostatnia wielka chwała Sunderlandu w ligowych rozgrywkach.
| Sezon | Osiągnięcie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1891/92 | Mistrzostwo Anglii | Pierwszy tytuł, rok po wejściu do ligi |
| 1892/93 | Mistrzostwo Anglii | Obrona tytułu |
| 1894/95 | Mistrzostwo Anglii | Trzeci tytuł w cztery lata |
| 1901/02 | Mistrzostwo Anglii | Czwarty tytuł mistrzowski |
| 1912/13 | Mistrzostwo Anglii | Przegrana w finale Pucharu Anglii |
| 1935/36 | Mistrzostwo Anglii | Ostatni tytuł, 109 bramek w sezonie |
Klub wygrał również Puchar Anglii dwukrotnie (1937 i 1973) i był finalistą dwukrotnie (1913 i 1992). Ten drugi triumf w FA Cup z 1973 roku był szczególnie niezwykły – Czarne Koty grały wtedy na zapleczu ekstraklasy, ale sięgnęły po Puchar Anglii, który okazał się ostatnim trofeum tego zespołu w historii.
Dramatyczny upadek z ligowej elity
Ranking pozycji Sunderlandu w Anglii zaczął drastycznie spadać po drugiej wojnie światowej. Klub wstąpił do Football League w 1890 roku i nie spadł z najwyższej klasy aż do sezonu 1957/58 – łącznie 58 sezonów w najwyższej dywizji Anglii. To imponująca seria, ale jej koniec zapoczątkował długi okres niestabilności.
Po raz ostatni Sunderland zakończył zmagania elity na podium w sezonie 1949/50, zajmując trzecią pozycję. W kampanii 1957/58 Czarne Koty pierwszy raz w historii zanotowały spadek, po 68 latach nieprzerwanych występów w ekstraklasie. Od tego momentu klub zaczął balansować między ligami, tracąc swoją pozycję wśród angielskiej elity.
Najgorszy moment przyszedł znacznie później. W sezonie 1986/87 Sunderland spadł do Football League Third Division po raz pierwszy w historii pod wodzą Lawrie McMenemy’ego, choć wrócił do drugiej ligi w następnym sezonie jako mistrz. Dla klubu o takiej historii to było upokorzenie.
Rekordowo słaby sezon w Premier League
Pozycja Sunderlandu w rankingu Premier League osiągnęła najniższy punkt w sezonie 2005/06. Sunderland zdobył zaledwie 15 punktów, co ustanowiło rekord najmniejszej liczby punktów w sezonie najwyższej klasy przy systemie trzech punktów za zwycięstwo, który później został pobity przez Derby County. To był jeden z najbardziej katastrofalnych sezonów w historii angielskiej piłki.
Aktualna pozycja w Premier League 2025/2026
Powrót do Premier League po latach wędrówki przez niższe ligi to ogromny sukces. W tabeli sezonu 2025/2026 Sunderland zajmuje 12. miejsce po 28 meczach z bilansem 9 zwycięstw, 10 remisów i 9 porażek, co daje 37 punktów. Inne źródła podają nieco lepszy bilans – 11. miejsce z 40 punktami po 29 meczach (10 zwycięstw, 10 remisów, 9 porażek).
Tak czy inaczej, to solidna pozycja środka tabeli, która gwarantuje utrzymanie. Ostatni mecz przeciwko Leeds United zakończył się zwycięstwem Sunderlandu 1:0, co pokazuje, że zespół potrafi wygrywać trudne spotkania.
Sunderland wywalczył trudne zwycięstwo 1:0 na Elland Road przeciwko Leeds United, z Habibem Diarrą realizującym rzut karny w 70. minucie po faulu na Ethana Ampadu za zagranie ręką
Kluczowi gracze w obecnym sezonie
Ranking najlepszych zawodników Sunderlandu w tym sezonie pokazuje ciekawą mieszankę doświadczenia i młodości. Granit Xhaka był najlepszym zawodnikiem Sunderlandu w rozgrywkach ligowych tego sezonu z oceną 7.30. To szwajcarski pomocnik, który dodaje jakości w środku pola.
W klasyfikacji strzelców Brian Brobbey prowadzi z 5 golami w lidze, Wilson Isidor dorzucił 4, podobnie jak Enzo Le Fée. Nie są to imponujące liczby, ale wystarczające dla zespołu walczącego o utrzymanie.
- Granit Xhaka – 5 asyst, najwyższa nota w zespole (7.30)
- Brian Brobbey – 5 goli, najlepszy strzelec
- Wilson Isidor – 4 gole
- Enzo Le Fée – 4 gole i 4 asysty
Stadium of Light – forteca na 49 tysięcy
Pozycja Sunderlandu wśród angielskich klubów to nie tylko wyniki sportowe, ale też infrastruktura. Nazywani Black Cats, Sunderland rozgrywa mecze domowe na Stadium of Light o pojemności 49 000 miejsc, po przeprowadzce z Roker Park w 1997 roku.
Przez 99 lat Sunderland rozgrywał mecze na 30-tysięcznym stadionie Roker Park, który został zburzony w 1997 roku. Obecnie ekipa z północy Anglii gra na obiekcie Stadium of Light, który pomieści 49 tysięcy widzów. To jeden z największych stadionów klubowych w Anglii, większy niż areny wielu klubów z wyższych pozycji w tabeli.
Derby Tyne-Wear – ranking rywalizacji z Newcastle
Nie można mówić o pozycji Sunderlandu bez wspomnienia o najważniejszej rywalizacji. Klub ma zaciekłą, długoletnią rywalizację z pobliskim Newcastle United, z którym Derby Tyne-Wear rozgrywane są od 1898 roku.
Oba miasta dzieli od siebie ledwie 18 km, a inna nazwa starć tych drużyn to „Derby Północno-Wschodnie”. Jak dotąd Sunderland mierzył się z Newcastle w 154 oficjalnych spotkaniach, w których Czarne Koty triumfowały 51 razy, natomiast popularne Sroki mają o dwa triumfy więcej. Bilans jest więc niemal wyrównany, choć Newcastle ma minimalną przewagę.
| Statystyka | Sunderland | Newcastle |
|---|---|---|
| Zwycięstwa w derbach | 51 | 53 |
| Mistrzostwa Anglii | 6 | 4 |
| Puchary Anglii | 2 | 6 |
| Najwyższe zwycięstwo w derbach | 9:1 (1908) | – |
W rankingu historycznych sukcesów między tymi klubami Sunderland ma przewagę w mistrzostwach kraju (6 do 4), ale Newcastle wygrał więcej Pucharów Anglii (6 do 2). Współcześnie jednak to Newcastle jest wyżej w hierarchii angielskiej piłki.
Rankingi Sunderlandu w różnych okresach
Żeby zrozumieć pełną skalę transformacji klubu, warto spojrzeć na pozycję Sunderlandu w różnych dekadach. W latach 90. XIX wieku byli absolutną potęgą – jeden z dwóch-trzech najlepszych klubów w Anglii. W okresie międzywojennym wciąż należeli do elity, choć nie dominowali już tak wyraźnie.
Po drugiej wojnie światowej nastąpił powolny spadek. Lata 50. i 60. to już walka o utrzymanie w pierwszej lidze. Dekady 70., 80. i 90. to jojo między pierwszą a drugą ligą, z okazjonalnymi spadkami jeszcze niżej. XXI wiek przyniósł krótkie okresy w Premier League przeplatane długimi latami w Championship i niższych ligach.
Porównanie z innymi historycznymi klubami
W rankingu klubów według liczby sezonów w najwyższej klasie Sunderland wciąż plasuje się wysoko dzięki tym 68 latom nieprzerwanych występów do 1958 roku. Jednak w rankingu współczesnym, opartym na wynikach ostatnich 20-30 lat, pozycja Sunderlandu jest znacznie niższa.
Kluby takie jak Manchester City, Chelsea czy nawet Leicester City – które historycznie są mniej utytułowane – obecnie są daleko przed Sunderland w każdym możliwym rankingu. To pokazuje, jak bardzo współczesna piłka nagrадza świeże sukcesy, a nie historyczne osiągnięcia.
Perspektywy i cele na przyszłość
Menedżer Regis Le Bris pozostaje ambitny, wyznaczając 43 punkty jako następny cel, jednocześnie podkreślając Puchar Anglii jako ważny cel na pozostałą część sezonu. To realistyczne podejście – najpierw bezpieczeństwo ligowe, potem można marzyć o pucharowych niespodzinkach.
Forma zespołu jest mieszana. Sunderland wygrał 2 z ostatnich 5 meczów (40% skuteczności), zdobywając 4 bramki i tracąc 5 w tym okresie. To nie jest imponujące, ale wystarczające dla zespołu o ambicjach utrzymania się w lidze.
W rankingu najbliższych przeciwników czekają Sunderlandu różne wyzwania. Nadchodzący rywale to Gateshead FC (wyjazd), Port Vale (wyjazd), Brighton (dom), Newcastle (wyjazd) i Tottenham (dom). Derby z Newcastle będzie szczególnie ważne nie tylko dla punktów, ale też dla prestiżu.
Pozycja finansowa i wartość kadry
Ranking Sunderlandu pod względem finansowym również pokazuje dystans do czołówki. Budżet klubu jest znacznie mniejszy niż zespołów z górnej połowy tabeli Premier League. To sprawia, że obecna pozycja w środku tabeli jest właściwie maksimum możliwości przy dostępnych środkach.
Klub musi mądrze gospodarować zasobami, stawiając na młodych graczy i tymczasowe transfery. Taka strategia może przynieść owoce w dłuższej perspektywie, ale wymaga cierpliwości od kibiców przyzwyczajonych do lepszych czasów.
Stadium of Light, mimo pojemności prawie 50 tysięcy miejsc, rzadko jest wypełniony po brzegi w meczach przeciwko mniej atrakcyjnym rywalom. To pokazuje, że kibice pamiętają lepsze czasy i oczekują więcej niż walki o utrzymanie. Pozycja Sunderlandu w rankingu frekwencji nie jest imponująca, choć wciąż przyzwoita jak na klub z tej części tabeli.
Powrót do Premier League to pierwszy krok. Utrzymanie się to drugi. Budowanie zespołu zdolnego do walki o europejskie puchary? To może zająć lata, jeśli w ogóle jest realne przy obecnych realiach finansowych angielskiej piłki. Ale dla klubu, który zanotował spadek do trzeciej ligi, samo granie w elicie to już wielki sukces i dowód na to, że historia – choć nie gwarantuje przyszłości – wciąż coś znaczy.