Sunderland AFC to klub z ponad 140-letnią historią, który przez dekady kształtował angielski futbol — sześć tytułów First Division i dwa Puchary Anglii to dorobek, który większość klubów może tylko podziwiać. Ale żadne trofeum nie istnieje bez ludzi, którzy je zdobywali. Historia Black Cats to przede wszystkim historia konkretnych zawodników: napastników z fenomenalnym węchem na bramkę, bramkarzy z refleksem nie z tej ziemi i pomocników, którzy potrafili zmienić losy meczu jednym podaniem. Ten artykuł zbiera w jednym miejscu najważniejsze postacie — od legend sprzed stu lat po współczesnych graczy, którzy piszą kolejny rozdział klubowej historii.
Sunderland AFC – zawodnicy w aktualnym składzie
Skład Sunderland na sezon 2025/26 w Premier League liczy 35 zawodników, którymi dysponuje trener Regis Le Bris — czterech bramkarzy, 13 obrońców, dziewięciu pomocników i dziewięciu napastników. To szeroka kadra, która musiała sprostać wyzwaniom powrotu do elity po długiej nieobecności. Pełne zestawienie piłkarzy — z numerami, pozycjami i narodowościami — znajdziesz w tabeli poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Bobby Gurney – król strzelców wszech czasów
Bobby Gurney pozostaje najlepszym strzelcem w historii Sunderland, z imponującym dorobkiem 228 goli w 390 występach. To liczba, której nikt przez kolejne dekady nie zbliżył się nawet do połowy drogi. Jego bramki przyprowadziły Black Cats do tytułu First Division w 1936 roku i Pucharu Anglii w 1937, co ugruntowało jego status ikony klubu.
Gurney przez całą karierę pozostał wierny jednemu klubowi, konsekwentnie zagrażając bramkarzom przez całe lata 30. Jego lojalność i skuteczność przed bramką uczyniły go bohaterem Wearside i trwałym symbolem złotej ery Sunderland. Po zakończeniu kariery Gurney zarządzał klubem, kontynuując swoje głęboko zakorzenione dziedzictwo w czerwono-białych barwach.
228 goli w 390 meczach — Bobby Gurney, niepobity rekord wszech czasów w historii Sunderland AFC.
Charlie Buchan i Dave Halliday – strzelcy z innej epoki
Charlie Buchan to prolific centre forward, który do dziś pozostaje najlepszym strzelcem Sunderland w rozgrywkach ligowych — i to ponad sto lat po zakończeniu kariery. Buchan był dżentelmenem futbolu, którego inteligencja dorównywała skuteczności — zdobył 209 bramek dla Sunderland i był gwiazdą lat 1910. i wczesnych 1920., pomagając klubowi wygrać tytuł First Division w sezonie 1912/13.
Buchan strzelił 209 razy w 413 meczach przez 15-letni pobyt na Wearside, w tym 30 goli w ikonicznym sezonie 1912/13. Trafił 27 razy, pomagając Sunderland wygrać tytuł w Division One, i dorzucił jeszcze trzy bramki w drodze do finału FA Cup.
Dave Halliday to z kolei postać, która zasługuje na osobny akapit — choć mniej znana szerszej publiczności. Halliday grał dla Sunderland, Arsenalu i Manchesteru City w First Division, przy czym większość goli zdobył dla Black Cats. Szkot uchodzi za jednego z najbardziej skutecznych napastników w historii klubu. W sezonie 1928/29 strzelił 43 bramki — trzeci najlepszy wynik w historii rozgrywek — i stał się najszybszym zawodnikiem w historii ligi, który osiągnął 100 goli w First Division, potrzebując zaledwie 101 meczów.
| Zawodnik | Okres w klubie | Gole dla Sunderland | Mecze |
|---|---|---|---|
| Bobby Gurney | 1925–1950 | 228 | 390 |
| Charlie Buchan | ~1910–1925 | 209 | 413 |
| Dave Halliday | 1925–1929 | ~153 | ~160 |
| Kevin Phillips | 1997–2003 | 130 | ~235 |
Jim Montgomery – bramkarz, który zatrzymał Leeds
Jeśli ktoś szuka jednego momentu, który definiuje bramkarstwo Sunderland — to jest właśnie ten człowiek. Jim Montgomery jest autorem legendarnej obrony w finale FA Cup 1973. Z 627 meczami na koncie ma najwięcej występów spośród wszystkich bramkarzy w historii klubu.
Kluczowym momentem był jego szalony podwójny paradoks przeciwko Trevorowi Cherry’emu i Peterowi Lorimerowi, który jest uznawany za jeden z najlepszych podwójnych obron wszech czasów. Przez 17 lat służby dla klubu i udział w drużynie, która wygrała Second Division w 1976 roku, Montgomery jest bez wątpienia jedną z najbardziej legendarnych postaci w historii Sunderland.
W 2019 roku Montgomery został wprowadzony do Sunderland Hall of Fame, a klub posiada rekord liczby występów w słynnych czerwono-białych barwach właśnie na jego koncie. W 2025 roku stadion uhonorował go jeszcze bardziej — klub odsłonił trybunę jego imienia, oddając hołd prawdziwej legendzie.
Kevin Phillips i Niall Quinn – duet, który przestraszył Premier League
Koniec lat 90. i przełom tysiącleci to jeden z najjaśniejszych rozdziałów w nowoczesnej historii Sunderland. Wszystko kręciło się wokół jednego duetu napastniczego.
Kevin Phillips – Złoty But dla Anglika
Kevin Phillips zdobył 130 goli w zaledwie sześciu sezonach, w tym 30 w Premier League w sezonie 1999–2000, co przyniosło mu Złoty But. Strzelając 30 goli, Phillips zdobył zarówno Złoty But Premier League, jak i Europejski Złoty But — przyznawany najlepszemu strzelcowi w Europie. Był pierwszym angielskim zawodnikiem, który wygrał Europejski Złoty But.
Phillips pomógł Sunderland ugruntować miejsce w Premier League w latach 1999–2003. Jego bramki zaprowadziły Black Cats do siódmych miejsc w sezonach 1999/2000 i 2000/01, choć nawet on nie był w stanie zapobiec późniejszemu spadkowi.
Niall Quinn – Irlandczyk, który napisał historię
Quinn i Phillips stworzyli definitywne połączenie „małego i dużego”, które wyznaczało trendy dla przyszłych duetów napastniczych. Irlandczyk strzelił dwa gole na debiut, ale przede wszystkim zdobył pierwszego gola w historii Stadium of Light w meczu ligowym, gdy Black Cats pokonali Manchester City 3:1.
Kiedy Arsenal sprzedał Quinna do Manchesteru City w 1990 roku, wszyscy myśleli, że zbliża się koniec jego kariery. Tymczasem sześć lat później Sunderland zapłacił rekordowe dla klubu 1,3 miliona funtów za jego podpis. Decyzja okazała się strzałem w dziesiątkę. Po zakończeniu kariery Irlandczyk został przewodniczącym Sunderland, a przez kilka meczów pełnił nawet obowiązki menedżera.
Charlie Hurley – „Król” Wearside
Charlie Hurley, znany jako „The King”, był ulubieńcem kibiców Sunderland — głównie ze względu na swoje niezwykłe zdolności defensywne w połowie XX wieku. Jako środkowy obrońca miał całkiem niezły rekord strzelecki, a poziom jego gry przez 12-letni pobyt w klubie sprawił, że w 1979 roku został wybrany Zawodnikiem Stulecia Sunderland.
Len Shackleton – „Clown Prince of Football”
Znany jako „Clown Prince of Football”, Shackleton słynął z nieprzewidywalności i genialnej gry ofensywnej. Był jednym z najbardziej widowiskowych zawodników epoki powojennej, który przynosił do Północno-Wschodniej Anglii magię i triksterstwo. W 2000 roku Shackleton odszedł, ale na zawsze pozostanie w pamięci jako jeden z wielkich entertainerów angielskiego futbolu.
Jermain Defoe – ratunek w Premier League
Jermain Defoe okazał się legendą Sunderland w każdym tego słowa znaczeniu po przybyciu na Stadium of Light. Dał Black Cats heroicznego środkowego napastnika, którego brakowało od czasów Phillipsa i Quinna. Napastnik był już bohaterem Premier League z West Ham United, Tottenham Hotspur i Portsmouth.
Defoe w pełni zaangażował się w projekt i był zbawcą klubu w sezonie 2015/16, strzelając 15 kluczowych goli, które uchroniły drużynę przed spadkiem — w tym decydujące trafienie w wygranym meczu z Chelsea. Sezon później historia potoczyła się inaczej, ale jego zaangażowanie i klasa były niezaprzeczalne.
Jordan Henderson – z akademii na szczyt
Jordan Henderson to dowód na to, że akademia Sunderland potrafiła produkować zawodników światowej klasy. Henderson zdobył zarówno oficjalną nagrodę Young Player of the Season klubu, jak i analogiczną nagrodę Stowarzyszenia Kibiców SAFC. Wraz z Charliem Buchanem, Raichem Carterem, Lenem Shackletonem, Jimem Montgomerym, Kevinem Phillipsem i Nialliem Quinnem, Henderson wpisał się w galerię zawodników, którzy na trwałe zaznaczyli się w historii Black Cats.
Regis Le Bris i współczesny Sunderland
Skład Sunderland na sezon 2025/26 w Premier League jest w rękach menedżera Regisa Le Brisa. Klub wrócił do elity po długiej nieobecności, a w bramce pojawiła się nowa twarz. Robin Roefs dołączył do Sunderland latem 2025 roku, gdy pojawiły się wątpliwości co do możliwości dotychczasowego pierwszego bramkarza, Anthony’ego Pattersona. Holender szybko udowodnił słuszność tego transferu serią znakomitych występów w Premier League, w tym wieloma czystymi kontami i nominacją do nagrody Zawodnika Miesiąca we wrześniu.
Wilson Isidor podpisał kontrakt z Sunderland na zasadzie wypożyczenia z Zenitu w sierpniu 2024 roku, a klub skorzystał z opcji wykupu w styczniu 2025 po imponującym początku sezonu. Isidor wyrósł na jednego z czołowych napastników Championship i udowodnił, że radzi sobie również w Premier League.
Sunderland wrócił do Premier League po blisko ośmioletniej nieobecności — sezon 2025/26 to dla Black Cats test, czy klub potrafi utrzymać się w elicie dłużej niż poprzednim razem.
Menedżerowie, którzy zostawili ślad
Historia Sunderland to nie tylko zawodnicy. Menedżerowie mają swoje miejsce na kartach historii klubu — a być może żaden nie odcisnął większego piętna niż pierwszy z nich, Tom Watson. W epoce nowoczesnej Peter Reid poprowadził Black Cats do dwóch kolejnych siódmych miejsc w Premier League między 1999 a 2001 rokiem — pozycji, której klub nie poprawił do dziś.
- Tom Watson – pierwszy menedżer w historii klubu, fundament tożsamości Black Cats
- Peter Reid – architekt najlepszej ery Premier League, dwukrotne 7. miejsce z rzędu
- Roy Keane – sprowadzony przez Quinna jako chairman, prowadził klub w Premier League
- Alex Neil – wyprowadził Sunderland z League One przez play-offy w 2022 roku
- Regis Le Bris – obecny menedżer, prowadzi klub w Premier League w sezonie 2025/26
Sunderland utrzymywał się w Premier League od 2007 do 2017 roku, ale przez te 10 sezonów tylko raz zakończył rozgrywki w górnej połowie tabeli — na 10. miejscu w sezonie 2010/11. David Moyes złożył rezygnację po zakończeniu sezonu 2016/17, gdy klub zajął ostatnie, 20. miejsce.
Klub przeszedł przez League One i Championship, zanim w 2025 roku wrócił do Premier League. To historia upadku i odrodzenia, w której każda z wymienionych postaci — czy to Gurney strzelający w latach 30., czy Le Bris prowadzący drużynę dziś — stanowi część tej samej, długiej opowieści o Wearside.