Torino FC to klub, który przez lata dominował włoską piłkę nożną, a dziś gra w cieniu własnej legendy. Założony w 1906 roku, siedmiokrotny mistrz Włoch, klub z Piemontu nosi w sobie historię zarówno absolutnej dominacji, jak i jednej z największych tragedii w dziejach światowego futbolu. Żeby zrozumieć, gdzie Toro jest teraz, trzeba wiedzieć, skąd pochodzi — a ta historia jest wyjątkowa.
Torino FC: rozgrywki bieżącego sezonu
Torino FC regularnie rywalizuje w Serie A i krajowych pucharach, a każdy sezon przynosi nowe starcia z czołówką włoskiej ligi. Aktualny terminarz, wyniki meczów i klasyfikację ligową znajdziesz w zestawieniu poniżej — dane są na bieżąco aktualizowane. Sprawdź, jak Byki radzą sobie w trwającym sezonie.
Początki i założenie klubu
Klub został założony 3 grudnia 1906 roku. Wśród założycieli był m.in. Vittorio Pozzo, późniejszy trener reprezentacji Włoch. Co ciekawe, do powstania klubu przyczyniło się kilka osób związanych z Juventusem FC — lokalnym rywalem, z którym do dziś Torino FC toczy zażarte boje określane mianem Derby della Mole.
Torino FC (przydomki tego zespołu to Granata i Toro — Byki) może pochwalić się bardzo bogatą historią. W herbie Torino znajduje się byk, kojarzony z Turynem, nazwa klubu i rok powstania. Klubowe barwy to bordowa koszulka, białe spodenki i bordowe getry.
W 1915 roku Torino FC mogło zdobyć pierwsze Scudetto. Byki miały niewielką stratę do Genoi CFC i bezpośredni mecz w zanadrzu. Rozgrywki zostały jednak przerwane z powodu wybuchu I Wojny Światowej i to ekipa z Genui została uznana Mistrzem Włoch.
Byki zajęły pierwsze miejsce w sezonie 1926/27. Później jednak Scudetto zostało im odebrane. Włodarze Serie A uznali, że mecz pomiędzy Torino FC a Juventusem FC nie został rozegrany uczciwie — wszystko ze względu na to, że przekupiony został defensor Starej Damy, Luigi Allemandi. Pierwsze oficjalnie uznane mistrzostwo przyszło sezon później, w kampanii 1927/28, pod przewodnictwem Cinzano Granata.
Grande Torino — złota era i pięć Scudetto z rzędu
W 1939 roku prezesem klubu został Ferruccio Novo. Jego przyjście zapoczątkowało powstanie ekipy określanej jako Grande Torino. Byki w latach 1943–1949 sięgnęły po pięć tytułów mistrzowskich. Dodatkowo ekipa z Piemontu stała się pierwszym zespołem, który w jednym sezonie zdobył Scudetto i Coppa Italia — w kampanii 1942/43.
W tamtych czasach piłkarze Torino FC stanowili trzon reprezentacji narodowej. Niekiedy dochodziło do tego, że na boisku było… dziesięciu graczy Byków. Praktycznie cała kadra reprezentacji Włoch składała się wtedy z zawodników Torino. To coś, co w historii futbolu zdarza się niezwykle rzadko.
Najważniejszym piłkarzem tamtej złotej ery w dziejach Torino FC był Valentino Mazzola. Kapitan, lider, ikona — postać, której wpływ na klub wykracza daleko poza statystyki. Jego syn, Sandro Mazzola, poszedł w ślady ojca i stał się legendą Interu Mediolan, co pokazuje, jak głęboko futbol był zakorzeniony w tej rodzinie.
Katastrofa na Superga — 4 maja 1949 roku
Żaden artykuł o Torino FC nie może pominąć 4 maja 1949 roku. To data, która zmieniła historię klubu — i włoskiej piłki nożnej — na zawsze.
Tego dnia samolot wiozący piłkarzy Torino z towarzyskiego meczu z Benficą rozbił się na wzgórzach koło Turynu. Zginęli wszyscy pasażerowie samolotu — niemal cała drużyna. Kto wie, w jakim miejscu byłby dzisiaj klub z Piemontu, gdyby nie ta tragedia.
31 osób zginęło w katastrofie lotniczej na wzgórzu Superga — w tym cała pierwsza drużyna Grande Torino, sztab szkoleniowy i dziennikarze. Klub stracił wszystko w jednej chwili.
Od tamtej pory klub nigdy nie podniósł się do dawnego poziomu. Po kilku przeciętnych sezonach spadł w 1959 roku do Serie B, aby po roku wrócić do Serie A. Tragedia na Superga to nie tylko ból po stracie ludzi — to symboliczny koniec epoki, której nikt już nie był w stanie powtórzyć.
Trofea i osiągnięcia Torino FC
Torino to 6. najbardziej utytułowany klub we Włoszech z 12 trofeami na koncie. Zestawienie najważniejszych sukcesów wygląda następująco:
| Trofeum | Liczba | Sezony |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Włoch (Scudetto) | 7 | 1927/28, 1942/43, 1945/46, 1946/47, 1947/48, 1948/49, 1975/76 |
| Puchar Włoch (Coppa Italia) | 5 | 1935/36, 1942/43, 1967/68, 1970/71, 1992/93 |
| Mitropa Cup | 1 | 1991 |
| Serie B (zwycięstwo) | 3 | 1959/60, 1989/90, 2000/01 |
Ostatnie mistrzostwo Włoch Torino wywalczyło w 1976 roku. W 1992 roku klub dotarł do finału Pucharu UEFA — to jak dotąd najdalsze osiągnięcie Byków w europejskich pucharach. Z uwagi na fakt, że większość sukcesów Torino FC odnosiła w czasach, gdy międzynarodowe rozgrywki nie były tak popularne, w gablotce z pucharami na próżno szukać triumfów w Lidze Mistrzów czy Lidze Europy.
Ostatnie Scudetto — sezon 1975/76
Tytuł mistrzowski z sezonu 1975/76 to do dziś ostatni wielki ligowy sukces Torino. Ekipa wygrała jeszcze trzy Puchary Włoch, a nawet raz zgarnęła Scudetto w kampanii 1975/76, lecz trudno to porównywać do okresu absolutnej dominacji przed fatalnym w skutkach lotem z Lizbony do Turynu.
Tamten tytuł był dowodem na to, że Toro potrafi wrócić na szczyt — ale jednocześnie okazał się ostatnim przebłyskiem dawnej wielkości. Od tamtej pory klub regularnie balansuje między walką o europejskie puchary a strefą spadkową, nigdy nie wracając trwale do czołówki Serie A.
Najlepsi strzelcy w historii klubu
Historia Torino FC to również historia wielkich napastników. Najwięcej strzelonych bramek mają Paolo Pulici (172 gole), który zdobywał je w latach 1967–1982, oraz Julio Libonatti (157 goli) — w sezonach 1925–1934.
| Zawodnik | Gole | Okres |
|---|---|---|
| Paolo Pulici | 172 | 1967–1982 |
| Julio Libonatti | 157 | 1925–1934 |
Najważniejszymi piłkarzami składu z pierwszego Scudetto byli Julio Libonatti, Adolfo Baloncieri i Gino Rossetti — nazywano ich Trio delle Meraviglie (Trio Cudów). To właśnie ta trójka napędzała Byki w końcówce lat 20., gdy Torino po raz pierwszy sięgało po ligowe złoto.
Derby della Mole — rywalizacja z Juventusem
Trudno mówić o Torino FC bez wspomnienia o Derby della Mole — jednym z najbardziej naładowanych emocjami starć w całej Serie A. Dwa kluby z Turynu, dwa zupełnie różne światy: Juventus z jego europejskimi trofeami i globalną marką, oraz Torino z historią, dumą i bolesnymi wspomnieniami.
Paradoks polega na tym, że klub, który w latach 40. był lepszy od Juventusu — i to zdecydowanie — dziś gra często w jego cieniu. To, czym Juventus jest teraz, Torino FC było w latach 40. — absolutnym numerem jeden we Włoszech. Derby della Mole to nie tylko mecz piłkarski. To starcie dwóch filozofii i dwóch różnych historii tego samego miasta.
W sezonie 1942/43 Torino FC jako pierwszy klub w historii włoskiej piłki zdobył w jednym sezonie zarówno Scudetto, jak i Coppa Italia — double, który Juventus osiągnął dopiero wiele lat później.
Stadion i powrót do Serie A
Torino rozgrywa wszystkie mecze domowe na Stadio Olimpico Grande Torino. Stadion mieści 27 958 widzów. Obiekt nosi imię legendarnej drużyny z lat 40. — to symboliczny hołd dla zawodników, którzy zginęli na Superga.
Od końca lat osiemdziesiątych klub balansuje między Serie A a Serie B. Problemy finansowe doprowadziły do ogłoszenia bankructwa 9 sierpnia 2005 roku i nieuznania możliwości gry w Serie A, mimo wywalczenia awansu. Szybka pomoc pozwoliła jednak klubowi na dalsze funkcjonowanie, pod nieco zmienioną nazwą. Po latach lepszych i gorszych wyników Torino wróciło do Serie A od sezonu 2012/13 i gra tam do dziś.
- 1906 — założenie klubu jako Foot-Ball Club Torino
- 1927/28 — pierwsze oficjalne Scudetto
- 1939 — początek ery Grande Torino pod prezesem Ferruccio Novo
- 4 maja 1949 — katastrofa lotnicza na Superga
- 1975/76 — ostatnie Scudetto w historii klubu
- 1992 — finał Pucharu UEFA
- 2005 — bankructwo i restrukturyzacja
- 2012/13 — powrót do Serie A, w której klub gra nieprzerwanie
Torino FC dziś — klub z wielką historią w tle
Torino zawsze pozostawało nazwą o magicznym brzmieniu, z piękną bordową koszulką i przede wszystkim ogromną, lojalną bazą kibiców. Poza granicami Turynu klub może stracił nieco ze swojego statusu, ale w samym Turynie Toro wciąż jest ulubionym zespołem znacznej części mieszkańców.
Piłkarze tej drużyny stanowili kiedyś praktycznie całą podstawową jedenastkę narodowej reprezentacji. Obecnie to ekipa, która walczy przede wszystkim o zachowanie ligowego bytu w Serie A. Dystans między tym, czym Torino było, a czym jest dziś, jest ogromny — ale właśnie ta sprzeczność sprawia, że klub przyciąga uwagę i budzi emocje jak mało który w całych Włoszech.