Śląsk Wrocław to klub z historią, która nie jest ani prosta, ani nudna — dwa mistrzostwa Polski dzieli ponad trzydzieści lat, a pomiędzy nimi były spadki do niższych lig, dramatyczne utrzymania i powroty na szczyt. Klub założony w 1947 roku wyrósł na jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich zespołów, choć jego droga nigdy nie szła po linii prostej. Jeśli chcesz wiedzieć, z czego wynika ten fenomen i co w historii Śląska naprawdę warto znać — dobrze trafiłeś.
Śląsk Wrocław: rozgrywki w bieżącym sezonie
Śląsk Wrocław w każdym sezonie toczy boje na kilku frontach jednocześnie — ligowym, pucharowym i niekiedy europejskim. Aktualne wyniki i terminy wszystkich spotkań zmieniają się z kolejki na kolejkę, dlatego kompletne zestawienie meczów Śląska z bieżącego sezonu znajdziesz w tabeli poniżej — dane są na bieżąco aktualizowane. Jeśli śledzisz konkretny mecz lub interesuje cię forma drużyny przed najbliższym spotkaniem, lista poniżej da ci pełny obraz.
Skąd się wziął Śląsk Wrocław — krótka historia powstania
W 1947 roku dwa kluby — Pionier i Podchorążak — połączyły się w jeden, który był zalążkiem przyszłego Śląska. Data dokładnego połączenia nie jest znana, ale jeśli to Pionier wchłonął Podchorążaka, można poważnie zastanawiać się, czy rok 1946 nie powinien być uznawany za datę powstania wrocławskiego klubu. Klub miał od początku wojskowy rodowód — w 1946 roku do Wrocławia przeniosła się Oficerska Szkoła Saperów i przy niej powstał klub sportowy Pionier.
Przez pierwsze lata Śląsk kręcił się po niższych ligach. Wojskowi grali w II lidze osiem sezonów, by wiosną 1964 roku pod wodzą Władysława Giergiela po raz pierwszy awansować do ekstraklasy. Śląsk zadomowił się w niej na pięć sezonów. W 1969 roku Wojskowi opuścili szeregi ekstraklasy. Powrót zajął cztery lata — w 1971 roku były piłkarz Śląska Władysław Żmuda został trenerem WKS-u i po dwóch sezonach wprowadził wrocławian z powrotem do ekstraklasy. Zaczął się najlepszy okres w historii klubu.
Złota era: lata 70. i 80.
Druga połowa lat siedemdziesiątych i początek lat osiemdziesiątych uznawane są do dziś za najlepszy okres w historii klubu — sukcesy zarówno w lidze, jak i w Pucharze Polski, rekordowa ilość publiczności, dobre drużyny młodzieżowe oraz udane spotkania w europejskich pucharach. Aż pięciokrotnie Śląsk kończył w tym czasie rozgrywki ligowe na podium, w 1977 roku zdobywając po raz pierwszy mistrzostwo Polski.
Zanim jednak przyszło mistrzostwo, Śląsk sięgnął po Puchar Polski. W sezonie 1975/76 Śląsk po raz pierwszy zdobył Puchar Polski, wygrywając w finale w Warszawie ze Stalą Mielec. Zwycięstwo w Pucharze Polski w 1976 roku otworzyło drogę do europejskich pucharów. Wrocławianie skorzystali z tej szansy — po odprawieniu GAIS Göteborga i Royalu Antwerp, wojskowi w 3. rundzie Pucharu UEFA musieli uznać wyższość słynnego Liverpoolu.
Doświadczenia europejskie szybko zaprocentowały w lidze. Sezon 1976/1977 zapisał się złotymi zgłoskami w historii klubu — Śląsk Wrocław po raz pierwszy w dziejach sięgnął po mistrzostwo Polski. To osiągnięcie było kulminacją kilkuletniej pracy i konsekwentnego budowania silnej drużyny.
Kilka lat później przyszedł kolejny pucharowy triumf. Drugie zwycięstwo w Pucharze Polski w 1987 roku nastąpiło w trudniejszym dla klubu okresie. Był to ostatni wielki sukces przed dekadą problemów i spadków, który pozostał w pamięci kibiców jako dowód na to, że nawet w trudnych czasach Śląsk potrafił sięgać po trofea.
Trofea Śląska Wrocław: 2 mistrzostwa Polski (1976/77, 2011/12), 2 Puchary Polski (1976, 1987), 2 Superpuchary Polski (1987, 2012).
Trudne lata — spadki i walka o przetrwanie
Po sukcesach lat 80. klub wszedł w długi okres turbulencji. Śląsk kilkakrotnie opuszczał ekstraklasę i wracał do niej — niekiedy przez III ligę, co dla kibiców było szczególnie bolesne. Kibice nie odwrócili się od klubu nawet gdy grał w III lidze i w nagrodę już kilka lat później świętowali drugie mistrzostwo kraju.
Powrót do liczenia się w lidze zaczął się pod koniec pierwszej dekady XXI wieku. Przełomem okazała się zmiana trenera w 2010 roku — 27 września 2010 roku trenerem został Orest Lenczyk, który prowadził klub od ósmej kolejki. Na półmetku rozgrywek Śląsk zajmował 9. miejsce. Nowy trener na tyle odmienił oblicze Śląska, że z zespołu walczącego o utrzymanie uczynił drużynę walczącą o awans do europejskich pucharów, która zaliczyła passę 14 spotkań bez porażki w Ekstraklasie. Ostatecznie, po wysokim zwycięstwie 5:0 nad Arką Gdynia w ostatnim decydującym meczu sezonu, Śląsk zdobył wicemistrzostwo Polski i po 24 latach ponownie zagrał w europejskich pucharach.
Sezon 2011/12 — jak Śląsk zdobył drugie mistrzostwo
To był sezon dramatyczny od początku do końca. Przy pełnych trybunach Śląsk odniósł zwycięstwo 1:0 nad Lechią Gdańsk i na półmetku ekstraklasy zajmował pierwsze miejsce w tabeli. Jednak po przerwie zimowej przyszło załamanie formy i drużyna zaliczyła kilka dotkliwych porażek: z Legią Warszawa, Koroną Kielce, Lechem Poznań i Polonią Warszawa.
O fotel lidera Ekstraklasy walczyły na ostatniej prostej aż cztery ekipy: Śląsk, Legia, Lech i Ruch. Wrocławianie tracili punkt za punktem i każda kolejka mogła ich zepchnąć na niższe miejsca. Przełom nastąpił w nieoczekiwany sposób — rywal Śląska, Legia, niespodziewanie potknął się w Gdańsku, przegrywając z Lechią 0:1. Piłkarze Śląska uwierzyli w mistrzostwo dopiero w przedostatniej kolejce, gdy pokonali przed własną publicznością Zagłębie Lubin 2:1, a liderująca Legia sensacyjnie przegrała z Lechią Gdańsk.
6 maja 2012 roku to najważniejsza data w najnowszej historii Śląska Wrocław. WKS pokonał wówczas Wisłę w Krakowie i po raz drugi zdobył tytuł mistrza Polski. Śląsk Wrocław w sezonie 2011/12 zdobył 68 punktów w 30 meczach, wygrywając 21 spotkań i tracąc tylko 24 bramki. Bohaterami mistrzowskiego sezonu byli między innymi Mariusz Pawelec, Patryk Małecki, Flávio Paixão czy Tomáš Jodłowiec.
Liga Mistrzów i Liga Europy po mistrzostwie
Mistrzostwo otworzyło drzwi do Europy. W kolejnym sezonie Śląsk rozpoczął eliminacje Ligi Mistrzów od II rundy. Pokonał w niej Budućnost Podgorica z Czarnogóry, jednak w następnej rundzie przegrał w dwumeczu 1:6 z mistrzem Szwecji, Helsingborgs IF, i odpadł z tych rozgrywek.
W Lidze Europy Śląsk trafił do grupy z takimi rywalami jak Hannover 96, FC Twente i Levante. Wyniki w grupie były trudne, ale sam fakt gry na tym poziomie był historyczny. 12 sierpnia 2012 roku Śląsk zmierzył się w meczu o Superpuchar Polski z Legią Warszawa i zdobył to trofeum po raz drugi w historii klubu.
Statystyki Śląska w ekstraklasie — twarde liczby
Śląsk Wrocław ma za sobą imponujący dorobek w najwyższej klasie rozgrywkowej, choć nie zawsze był to spokojny pobyt na szczycie.
| Kategoria | Dane |
|---|---|
| Sezony w ekstraklasie | 40 |
| Mistrzostwa Polski | 2 (1976/77 i 2011/12) |
| Liczba meczów ligowych | 1232 (+ 4 walkowery) |
| Zwycięstwa | 443 |
| Remisy | 360 |
| Porażki | 429 |
| Bramki zdobyte / stracone | 1452 / 1482 |
Najlepsi strzelcy Śląska w ekstraklasie
Historia Śląska to też historia konkretnych ludzi — napastników, którzy przez lata budowali dorobek bramkowy klubu. Trójka historycznych liderów to zawodnicy, których nazwiska wracają w każdej rozmowie o Śląsku z dłuższym stażem.
| Miejsce | Zawodnik | Bramki w ekstraklasie |
|---|---|---|
| 1. | Tadeusz Pawłowski | 63 |
| 2. | Janusz Sybis | 61 |
| 3. | Ryszard Tarasiewicz | 56 |
Warto dodać, że Tadeusz Pawłowski to postać wyjątkowa — był nie tylko najskuteczniejszym strzelcem w historii Śląska, ale należał też do najdłużej pracujących trenerów w historii klubu, prowadząc drużynę przez 118 meczów.
Zawodnicy z największą liczbą występów
Obok strzelców warto spojrzeć na tych, którzy po prostu grali dla Śląska najdłużej. To oni tworzyli tożsamość drużyny przez lata.
- Piotr Celeban — 291 występów w ekstraklasie w barwach Śląska
- Mieczysław Kopycki — 289 meczów
- Janusz Sybis — 267 meczów (i jednocześnie drugi strzelec wszech czasów)
Europejskie puchary — przygody na kontynencie
Śląsk wielokrotnie reprezentował Polskę w europejskich rozgrywkach. Pierwsze kroki na tym poziomie stawiał jeszcze w latach 70. — wiosną 1975 roku Śląsk zajął 3. miejsce w lidze i zadebiutował w europejskich pucharach. Po odprawieniu GAIS Göteborga i Royalu Antwerp, wojskowi w 3. rundzie Pucharu UEFA musieli uznać wyższość słynnego Liverpoolu.
Rok później, już jako zdobywcy Pucharu Polski, Śląsk wrócił do Europy. Po wyeliminowaniu Floriany La Valetta i Bohemiansa Dublin, wojskowi odpadli z dalszych rozgrywek po przegranej z SSC Napoli. Jak widać, Śląsk w tamtych latach potrafił eliminować solidnych rywali, zanim natknął się na europejską czołówkę.
Śląsk Wrocław regularnie reprezentował Polskę w Pucharze UEFA (obecnie Liga Europy) oraz Pucharze Zdobywców Pucharów. Choć wrocławianie nie osiągnęli spektakularnych sukcesów na arenie międzynarodowej, to niektóre mecze na długo pozostały w pamięci kibiców.
Derby Dolnego Śląska — mecze z Zagłębiem Lubin
Śląsk Wrocław ma kilku tradycyjnych rywali, z którymi mecze zawsze przyciągają największą uwagę kibiców. Najbardziej emocjonalne są spotkania z Zagłębiem Lubin — derby Dolnego Śląska to jedno z najgorętszych starć w polskiej piłce. Rywalizacja z Zagłębiem ma długą historię i często decyduje o prestiżu w regionie. Warto pamiętać, że właśnie mecz ze Zagłębiem Lubin był jednym z kluczowych w drodze do mistrzostwa w sezonie 2011/12 — Śląsk pokonał Zagłębie Lubin 2:1 w przedostatniej kolejce, co otworzyło drzwi do tytułu.
Stadion Wrocław — nowy dom od 2011 roku
28 października 2011 roku Śląsk rozegrał swój pierwszy mecz ligowy na nowym Stadionie Wrocław przy Alei Śląskiej. Stadion, będący areną zmagań Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012, dysponuje jednopoziomowymi trybunami oraz podgrzewaną murawą. Spełnia wszelkie wymogi obiektu najwyższej, czwartej kategorii UEFA.
W 2012 roku stadion gościł mecze grupowe Euro 2012, w tym spotkanie Rosja – Czechy. Śląsk korzysta ze Stadionu Miejskiego o pojemności 42 771 miejsc. Dla porównania — stary stadion przy Oporowskiej, gdzie klub grał przez dekady, jest dziś bazą treningową pierwszej drużyny.
Pierwszy mecz Śląska w ekstraklasie odbył się 16 sierpnia 1964 roku — Śląsk przegrał ze Szombierkami Bytom 0:3.
Śląsk po 2013 roku — walka o powrót do czołówki
Od 2013 roku Śląsk nie znalazł się już na podium PKO BP Ekstraklasy. Odkąd po rundzie zasadniczej postanowiono dzielić tabelę na grupę mistrzowską i spadkową, wrocławianie częściej pojawiali się w tej drugiej, walcząc z bezpośrednimi rywalami o utrzymanie.
Jeden z najtrudniejszych momentów w ostatnich latach to sezon 2022/23. Na stanowisko trenera powrócił Jacek Magiera z misją ratowania przed spadkiem. Na trzy kolejki przed końcem WKS znajdował się w strefie spadkowej, mając pięć punktów straty do bezpiecznego miejsca. Dwa domowe zwycięstwa — z Wisłą Płock i Miedzią Legnica — pozwoliły jednak wydostać się z „czerwonej strefy” i zachować Ekstraklasę dla Wrocławia.
Śląsk to klub, który potrafi upaść i wstać — i to nie raz. Historia pokazuje, że nawet po najtrudniejszych sezonach wracał do gry o najwyższe cele. Dwa mistrzostwa, dwa Puchary Polski, europejskie puchary i dziesiątki sezonów w ekstraklasie — to dorobek, który w polskiej piłce nie jest wcale oczywisty.